Saint Helena ,Ascension,and Tristan da Cunha

၁၈၆ ။ စိန္႔ဟီလီနား အက္ဆန္းရွင္း၊ ထရစၥတန္ ဒါကူညာ
Saint Helena ,Ascension,and Tristan da Cunha

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း
စိန္႔ဟီလီနားသည္ စိန္႔ဟီလီနား ႏွင့္ အက္ဆန္းရွင္း ကြ်န္းမ်ား၊ထရစၥတန္ဒါကူညာ ကြ်န္းစုတို႔ပါ၀င္ေသာ ျဗိတိသွ် အေ၀းေရာက္ ပိုင္နက္ နယ္ေျမမ်ားျဖစ္၏။

စိန္႔ဟီလီနာ ။ ။ ၁၅၀၂ ခုႏွစ္တြင္ ေပၚတူဂီတို႔ ပထမဦးဆံုး ေတ႔ြရွိခဲ့ျပီး လူသူေနထိုင္းျခင္း မရွိေသးေပ။ (၁၇) ရာစုတြင္ ျဗိတိသွ်တို႔ တပ္ခြဲထားခဲ့သည္။ ၁၈၁၅ မွ ေသဆံုးခ်ိန္ ၁၈၂၁ ခုႏွစ္အထိ နပိုလီယံဘိုနာပတ္ ကို ျပည္နင္ဒဏ္ေပးရာ ကြ်န္းအျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့သည္။ ၁၈၆၉ ္ ခုႏွစ္တြင္ ဆူးအက္တူးေျမာင္း (Suez canal) ဖြင့္လွစ္ျပီးေနာက္ပိုင္း အေရးၾကီး ဆိပ္ကမ္းတစ္ခု အျဖစ္မွ ေလ်ာက်သြားခဲ့သည္။

အက္ဆန္းရွင္းကြ်န္း ။ ။ ၁၅၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ေပၚတူဂီတို႔ ေတြ႔ရွိခဲ့ျပီး ကႏၱာရဆန္၍ လူသူမရွိေသာ ဤကြ်န္းကို ေပၚတူဂီ အမည္ေပးထားခဲ့သည္။ စိန္႔ဟီလီနာ ကြ်န္းတြင္ တကြ်န္းပို႔ထားေသာ နပိုလီယံကို ကယ္တင္ျခင္း မျပဳႏိုင္ေစရန္ ၁၈၁၅ တြင္ ျဗိတိသွ်သို႔ တပ္ခြဲထားခဲ့သည္။ ေတာ္၀င္ေရတပ္ အေနာက္အာဖရိက တပ္ရင္း၏ ကြ်န္းကုန္ကူးမႈ ႏွိမ္နင္းေရးတြင္ ေထာက္ပံ့ေရး စခန္းအျဖစ္ ထားရွိခဲ့သည္။ စိန္႔ဟီလီနာ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ခံ အျဖစ္ေရာက္ရွိခဲ့ေသာ ၁၉၂၂ အထိ ေရတပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ထားရွိခဲ့သည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္း အႏၱလႏိၱတ္ သမုဒၵရာတေလ်ာက္ ေလယာဥ္ပ်ံမ်ားအတြက္ ကြ်န္းေပၚတြင္ ေလယာဥ္ကြင္းတည္ေဆာက္ခြင့္ႏွင့္ ေတာင္အႏၱာလႏၱိတ္ သမုဒၵရာအတြင္း ေရငုပ္သေဘာၤ အႏၱရာယ္ႏွိမ္နင္းမႈ စစ္ဆင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ျဗိတိန္က အေမရိကန္ကို ခြင္႔ျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ အေမရိကန္၏ အေရးၾကီးေသာ ေ၀ဟင္ေထာက္လွမ္းေရး ဌာနအျဖစ္အသံုးျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ေဖါက္ကလန္ စစ္ပြဲအတြင္း ျဗိတိသွ် စစ္တပ္အတြက္ တစ္ဆင့္ခံ နယ္ေျမအျဖစ္ အလြန္အသံုး၀င္ခဲ့သည္။ လက္ရွိ အခ်ိန္အထိ ျဗိတိန္မွ ေတာင္အႏၱာလႏိၱတ္သို႔ ေလေၾကာင္းခရီးတြင္ အေရးပါေသာ ေလာင္စာျဖည့္တင္းရာ ေနရာအျဖစ္ အသံုးျပဳလွ်က္ရွိသည္။

ခရစၥတန္ဒါကူညာ ။ ။ ခရစၥတန္ဒါကူညာ၊ႏိုက္တင္ေဂးလ္၊ အင္အက္ဆက္ေဆးဘဲလ္ ႏွင့္ ဂို႔ကြ်န္းတို႔ ပါ၀င္ေသာ ကြ်္န္းစုျဖစ္၏။ ၁၅၀၆ တြင္ ေပၚတူဂီတို႔ ေတြ႔ရွိခဲ့ျပီး အမည္ေပးခဲ့သည္။ စိန္႔ဟီလီနာရွိ နပိုလီယံကို ကယ္တင္ျခင္းမျပဳႏိုင္ေအာင္ ၁၈၁၆ တြင္ ျဗိတိသွ်တို႔ တပ္ခြဲထားခဲ့သည္။ ဂို႔ႏွင့္ အင္အက္ဆက္ေဆးဘဲလ္ ကြ်န္းမ်ားကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေနရာမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည္။ ဂို႔ကြ်န္းေပၚတြင္ မိုးေလ၀သႏွင့္ဇလေဗး ဌာနတစ္ခုအတြက္ ေတာင္အာဖရိက မွ ငွားရမ္းထားသည္။

ပထ၀ီအေနအထား တည္ေနရာ
ေတာင္အႏၱာလႏိၱတ္ သမုဒၵရာအတြင္း၊ ေတာင္အေမရိက ႏွင့္ အာဖရိကၾကား။ စိန႔္ဟီလီနာကြ်န္း၏ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ေရပိုင္ ၇၀၀။ စိန္႔ဟီလီနာကြ်န္း၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္ ေရပိုင္ ၂၃၀၀။

ေျမပံုအညႊန္း
အာဖရိက

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ စိန္႔ဟီလီနာ = ၁၂၂ Sq km
အက္ဆန္းရွင္း = ၈၈ Sq km
ထရစၥတန္ဒါကူညာ= ၉၈ Sq km
ေရ မရွိ
စုစုေပါင္း ၃၀၈ Sq km

ထိစပ္နယ္ေျမ
မရွိ

ကမ္းရိုးတန္း
စိန္႔ဟီလီနာ = ၆၀ Sq km
အက္ဆန္းရွင္း = မရွိသေလာက္နည္းပါး
ထရစၥတန္ဒါကူညာ = ၄၀ Sq km

ရာသီဥတု
စိန္႔ဟီလီနာ။ အပူပိုင္းပင္လယ္။မွ်တ၊ ကုန္သည္ေလ တိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ အပူအေအး သမ။
အက္ဆန္းရွင္း ။ အပူပိုင္းပင္လယ္ ၊မွ်တ၊ မိုးအနည္းငယ္ေခါင္။
ထရစၥတန္ဒါကူညာ။ အပူအေအးမွ်တေသာ ပင္လယ္ ရာသီဥတု၊မွ်တ၊ကုန္သည္ေလ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အပူအေအးမွ်တ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အႏၱာလႏိၱတ္သမုဒၵရာ အလယ္ကုန္းေၾကာ ႏွင့္ ဆက္စပ္ မီးေတာင္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာ။

စိန္႔ဟီလီနာ
ၾကမ္းတမ္း၊မီးေတာင္ေျမ။ျပန္႔က်ဲေနေသာ ကုန္းျမင့္လြင္ျပင္မ်ားႏွင့္ ေျမျပန္႔မ်ား။

အက္ဆန္းရွင္း
မ်က္ႏွာျပင္ကို ေခ်ာ္ရည္စီးေၾကာင္းမ်ားႏွင့္ မီးေတာင္ ၄၄ ခုတို႔၏ ျပာေတာင္ပူစာတို႔ျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းထား။ အေရွ႕ဘက္သို႔ ကုန္းေျမျမင့္တက္သြား။

ထရစၥတ္ဒါကူညာ
စက္၀ိုင္းနီးပါး ကမ္းရိုးတန္းတေလ်ာက္ မက္ေဆာက္ေသာ ကမ္းပါးမ်ားရွိ ပင္မမီးေတာင္၏ ခါးတြင္ မက္ေစာက္စြာ ျပတ္ေဂြ ႔လ်က္ရွိ။မီးေတာင္၀ႏွင့္ ကမ္းရိုးတန္း မက္ေစာက္ေက်ာက္ေဆာင္မ်ားၾကားတြင္ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ ကမ္းရိုးတန္းလြင္ျပင္ရွိ။

အျမင့္ေပျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း အႏၱာလႏိၱတ္ သမုဒၵရာ = 0m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း ထရစၥတန္ဒါကူညာ = တြင္းေမရီေတာင္ထြက္ = ၂၀၆၂ m
အက္ဆန္းရွင္းကြ်န္း = ေတာင္စိမ္း = ၈၅၉ m
စိန္႔ဟီလီနာကြ်န္း = အက္တီယြန္ေတာင္= ၈၁၈ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ငါး ၊ ပုဇြန္ထုပ္။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ ၇၆၃၇ ဦးေရ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈ ကမၻာ့အဆင့္ = ၂၂၅
လူဦးေရတိုးႏႈန္း ၀.၄၄၅ % (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း ၁၁.၁၃ /၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း ၆.၆၈ / ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပွ်မ္းမွ်အသက္ က်ား = ၇၅.၅၂ ႏွစ္
မ = ၈၁.၅ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၈.၄၄ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
စိန္႔ဟီလီယံ
တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
အာဖရိက အႏြယ္ ၅၀ %
လူျဖဴ ၂၅%
တရုတ္ ၂၅%

ကိုးကြယ္မႈ
အဂၤလီကန္ (အမ်ားစု)၊ ဘက္စတစ္၊ ခုႏွစ္ရက္ေျမာက္ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း ၊ရိုမန္ကက္သလစ္။
ဘာသာစကား
အဂၤလိပ္

ျမိဳ ႔ေတာ္
ဂ်ိမ္းစ္ေတာင္း (Jamestown)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Saint Barthelemy

စိန္႔ဘာသီလီမီ
Saint Barthelemy

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

၁၉၄၃ တြင္ ခရစၥတိုဖာကိုလံဘတ္(စ္) ကရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ျပီး ၎၏ အစ္ကို ဘာတိုလိုမီဟို၏ အမည္ကို ေပးခဲ့သည္။ စိန္႔ဘာသီလီမီ ၌ ၁၆၄၈ တြင္ ျပင္သစ္တို႔ ပထမဦးစြာ အေျခခ်ခဲ့သည္။ ၁၇၈၄ တြင္ ၎ကြ်န္းကို ျပင္သစ္က ဆီြဒင္ထံသို႔ ေရာင္းခ်ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဘုရင္ ဂတ္စ္တဗ္(တတိယ)၏ အမည္ကို အစြဲျပဳ၍ အၾကီးဆံုးျမိဳ႔ကို ဂတ္စ္စတာဗီယာ ဟူ၍ အမည္ေပးခဲ့ျပီး အခမဲ့ ဆိပ္ကမ္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၁၈ ရာစုတြင္ျဖစ္ပြားေသာ ကိုလိုနီ စစ္ပြဲအတြင္း ေထာက္ပံ့ေရးဌာနႏွင့္ ကူးသန္းေရးဌာနအျဖစ္ စီးပြားျဖစ္ထြန္းခဲ့သည္။ ၁၈၇၈ တြင္ ျပင္သစ္က ျပန္လည္၀ယ္ယူခဲ့ျပီး ဂြားီလုပ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ခံ နယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ စိန္႔ဘာသီလီမီ သည္ ဆီြဒင္တို႔ ေပးထားခဲ့ေသာ ျမိဳ႕အမည္မ်ား လမ္းအမည္မ်ားကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း သံုးစြဲခဲ့ျပီး လက္ေမာင္းအမွတ္တံဆိပ္ မကိုဋ္သံုးခု အမွတ္အသားကို ဆက္လက္သံုးစြဲခဲ့သည္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ကြ်န္းေနလူထုက ဂြါဒီလုပ္မွ ခြဲထြက္ရန္ မဲေပးခဲ့ၾကျပီး ၂၀၀၇ တြင္ ျပင္သစ္၏ အေ၀းေရာက္ ပိုင္ဆိုင္ေသာ နယ္ေျမတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
ဂြါဒီလုပ္မွ အေနာက္ေျမာက္ ၁၂၅ မိုင္အကြာ။

ေျမပံုအညႊန္း
အေမရိကန္ အလယ္ပိုင္း ကာရစ္ဘီယံ။

ဧရိယာ
၂၁ Sq km

ထိစပ္နယ္ေျမ
မရွိ

ရာသီဥတု
အပူပိုင္းေဒသ။ေဒသလိုက္ အပူခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈမရွိ
ေျခာက္ေသြ႔ရာသီႏွင့္ စိုထိုင္းေသာရာသီ ဟူ၍ ရာသီဥတု ႏွစ္ခုရွိ။

ေျမမ်က္နွာသြင္ျပင္
ေတာင္ကုန္းေပါးမ်ား၊ ေရတိမ္သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ား ကြ်န္းလံုးျပည့္နီးပါး ၀န္းရံထား၊ ကမ္းေျခ အခု ၂၀ ရွိ။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း ကာရစ္ဘီယံပင္လယ္ = ၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း မြန္းဒူဗီတက္ = ၂၈၆ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
အလြန္နည္းပါး။ ကမ္းေျခမ်ားသည္ အေရးအပါဆံုး အရင္းအျမစ္မ်ားျဖစ္သည္။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ ၇၄၄၈ ဦး (၂၀၀၉)
လူဦးေရ ၾကီးမားမႈ ကမၻာ့အဆင့္ = ၂၂၆
တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး = လူျဖဴ ၊ ခရီအိုးလ္ ၊ (မူလတို) ၊ဂြါဒီလုပ္မက္ဇတီဇို။

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္
ပရိုတက္စတင့္
ေယေ၀ါဟာသက္ေသ။

ဘာသာစကား
ျပင္သစ္ (အဓိက) အဂၤလိပ္။

ျမိဳ႕ေတာ္
ဂတ္စတာဗီယာ (Gustavia)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Republic of Rwanda

၁၈၄။ ရ၀မ္ဒါ
(Rwanda)
Republic of Rwanda

ေနာက္ခံ သမိုင္းအက်ဥ္း
ဘယ္လဂီ်ယံထံမွ လြတ္လပ္ေရးမရမီ (၃) ႏွစ္အလို (၁၉၅၉) တြင္ အင္အားၾကီးဟူတူ တိုင္းရင္းသားတို႔က တပ္ဆီ ဘုရင္ကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။ ေနာက္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေအာင္ တပ္ဆီ တိုင္းရင္းသား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အသတ္ခံခဲ့ရသည္။ တစ္သိန္းခြဲေက်ာ္ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ႏွင္ထုတ္ခံခဲ့ရသည္။ ႏွင္ထုတ္ခံခဲ့ရေသာ တပ္ဆီ တိုင္းရင္းသားတို႔၏ မ်ိဳးဆက္မ်ားက ရ၀မ္ဒါ မ်ိဳးခ်စ္တပ္ဦး (Rwanda patriotic Front- RPF) ဖြဲ႔စည္းျပီး သူပုန္ထခဲ့ရာ ၁၉၉၀ တြင္ ျပည္တြင္းစစ္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
အဆိုပါ ျပည္တြင္းစစ္ႏွင့္ အတူ ႏိုင္ငံေရး၊စီးပြားေရး ကေမာက္ကမ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ၁၉၉၄ ဧျပီတြင္ တပ္ဆီ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ယူတူ လူလတ္တန္းစား ၈၀၀,၀၀၀ ခန္႔ မ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ခံရျပီး အထြဋ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ ၁၉၉၄ ဇူလိုင္တြင္ တပ္ဆီ သူပုန္မ်ားက ဟူတူ အစိုးရကို ေတာ္လွန္ေအာင္ျမင္ခဲ့ျပီးေနာက္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရပ္တန္႔သြားခဲ့သည္။ ဟူတူ တိုင္းရင္းသား ဒုကၡသည္ ႏွစ္သန္းခန္႔ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ ဘူရန္ဒီ၊တန္ဇန္းနီးယား၊ ယူဂႏၥၥာ၊ဇိုင္ရီ ႏို္င္ငံမ်ားသို႔ ထြက္ေျပး ခိုလႈံခဲ့ရသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ဒုကၡသည္ အမ်ားစုမွာ ရ၀မ္ဒါ ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္၀င္ေရာက္ခဲ့ေသာ္လည္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဒုကၡသည္မ်ားမွာ အိမ္နီးခ်င္း ဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတကြန္ရိုႏိုင္ငံ (ယခင္ ဇိုင္ရီ)တြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္၏။
ထို႔ေနာက္ အစြန္းေရာက္ သူပုန္ အုပ္စုဖြဲ႔စည္းျပီး ၁၉၉၀ တြင္ RPF တို႔ ၾကိဳးပမ္းခဲ့သည့္နည္းတူ ႏိုင္ငံအာဏာကို ျပန္လည္ရယူရန္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၉၀ တြင္ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ စစ္ပြဲ ေနာက္ပိုင္း ပထမဦးဆံုး သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပခဲ့သည္။ ၂၀၀၃ တြင္ ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခဲ့သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ကြန္ရိုစစ္တပ္ႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ဟူတူ အစြန္းေရာက္မ်ားကို ပူးေပါင္းစစ္ဆင္ေရး ျပဳလုပ္ခဲ့ျပီး တီဂါလီ ႏွင့္ ကင္ရွာဆာ တို႔ သံတမန္ ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေႏွာင္ပိုင္းတြင္ ဓနသဟာယ အဖြဲ႔သို႔လည္း ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။

ပထ၀ီ အေနအထား
တည္ေနရာ
အာဖရိက အလယ္ပိုင္း၊ကြန္ဂို အေရွ႕ ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
အာဖရိက

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ = ၂၄၆၆၈ Sq km
ေရ = ၁၆၇၀ Sq km

ထိစပ္နယ္ေျမ
ဘူရန္ဒီ ၂၉၀ km ဒီမိုကရက္တစ္ ကြန္ဂို
သမၼတႏိုင္ငံ ၂၁၇ km တန္ဇန္းနီးယား
ယူဂႏၥာ ၁၆၉ km

ကမ္းရိုးတန္း
မရွိ (ကုန္းတြင္းပိတ္)

ရာသီဥတု
အပူအေအးမွ်တ။မိုးရာသီႏွစ္ရာသီ (ေဖေဖၚ၀ါရီမွ ဧျပီ၊ ႏို၀င္ဘာ မွ ဇန္န၀ါရီ)
ေတာင္တန္းတြင္ ဆီးႏွင္းက်၍ သမမွ်တ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အမ်ားအားျဖင့္ ျမက္လႊမ္းေသာ ကုန္းျမင့္၊ေတာင္တန္းမ်ား အေနာက္မွ အေရွ႕သို႔ အျမင့္ေပ နိမ့္က်လာျပီး ေတာင္တန္းမ်ားေျပျပစ္။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္။
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း ရပ္ဆီဇီျမစ္ ၉၅၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း ေဗာ္လကန္ ကာရီဆင္ဘီ = ၄၅၁၉ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေရႊ၊ သံျဖဴသတၱဳရိုင္း၊ ခေနာက္စိမ္းရိုင္း၊မိသိန္း၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္၊စိုက္ပ်ိဳးေျမ။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦၤးေရ ၁၀၄၇၃၂၈၂ ဦးေရ
လူဦးေရၾကီးမားမႈ ကမၻာ့အဆင့္ = ၇၇
လူဦးေရတိုးႏႈန္း ၂.၇၈၂% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း ၃၉.၆၇/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း ၁၄.၁၂/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပွ်မ္းမွ်အသက္ က်ား = ၄၉.၂၅ ႏွစ္
မ = ၅၁.၈၃ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၅၀.၅၂ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ရ၀မ္ဒါ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ယူတူ(ဘန္ဘူ) ၈၄%
တပ္ဆီ (ဟန္မီတစ္) ၁၅%
ထြာ (ပစ္ဂမီ) ၁ %။

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္ ၅၆.၅%
ပရိုတက္စတစ္ ၂၆ %
အက္ဒျပန္တစ္ ၁၁.၁%
မြတ္စလင္ ၄.၆ %
တိုင္းရင္းသား မီရိုးဖလာကိုးကြယ္မႈ ၀.၁ %
ဘာသာမဲ့ ၁.၇%

ဘာသာစကား
ကင္ညာရ၀မ္ဒါ (ရံုးသံုး) ဘန္ဘူ ေန႔စဥ္သံုးစကား။
ျပင္သစ္ (ရံုးသံုး)
အဂၤလိပ္ (ရံုးသံုး)
ကီဆြာဟီလီ(ဆြာဟီလီ) စီးပြားေရး တြင္သံုးသည္။

ျမိဳ႕ေတာ္
ကီဂါလီ (Kigali)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Russia

၁၈၃။ရုရွ
Russian Federation

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

မင္းသားအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ မတ္စကိုဗီျပည္နယ္တစ္ခုအျဖစ္ (၁၂) ရာစုတြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ျပီး (၁၃) ရာစုမွ (၁၅) ရာစုအထိ ႏွစ္ေပါင္း (၂၀၀) ေက်ာ္ၾကာမြန္ဂိုးလ္တို႔၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ေဘးပတ္၀န္းက်င္ ျပည္နယ္မ်ားကို တျဖည္းျဖည္းခ်င္း သိမ္းပိုက္သြတ္သြင္း ႏိုင္ခဲ့သည္။ (၁၇) ရာစုအေစာပိုင္းတြင္ ရိုမန္ေနာ့ဗ္ မင္းဆက္သစ္မွ ဆားဗီးယားမွ ျဖတ္၍ ပစိဖိတ္အထိ နယ္ပယ္ခ်ဲ ႔ထြင္ေရး မူ၀ါဒကို က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ပထမပီတာဘုရင္ (၁၆၈၂-၁၇၂၅) လက္ထက္တြင္ ေဘာလ္တစ္ ပင္လယ္အထိ နယ္ခ်ဲ ႔ထြင္ႏိုင္ခဲ့ျပီး ရုရွ အင္ပါယာဟူ၍ အမည္သစ္မွည့္ေခၚခဲ့သည္။ (၁၉) ရာစု အတြင္းတြင္ ဥေရာပႏွင့္အာရွတြင္လည္း နယ္ပယ္မ်ား ရရွိပိုင္ဆိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၀၄-၀၅ ရုရွ-ဂ်ပန္ စစ္ပြဲတြင္ ရွဴံးနိမ့္ျပီးေနာက္ ၁၉၀၅ ေတာ္လွန္ေရးျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး ပါလီမန္ဖြဲ႔စည္းပံု ျပန္လည္ျပင္င္ခဲ့ျပီး အျခားေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ကမာၻစစ္အတြင္း ရုရွစစ္တပ္၏ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ႏွိပ္စက္သတ္ျဖတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ရုရွႏိုင္ငံ၏အဓိက ျမိဳ ႔ၾကီးမ်ားတြင္ ကဓိကရံုးမ်ားေပၚေပါက္လာခဲ့ျပီး USSR ဟူ၍ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ အာဏာရွင္ အိုင္အိုစစ္ဖ္ စတာလင္ (Iosif Starlin /1928-53) လက္ထက္တြင္ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို ပိုမိုခိုင္မာေစခဲ့ျပီး ရုရွတို႔ၾကီးစိုးေသာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံတြင္ လူေပါင္းသန္းႏွင့္ခ်ီ၍ အသက္ဆံုးရံႈးခဲ့ခရသည္။ ေနာက္ပိုင္းဆယ္စုႏွစ္မ်ားတြင္ ဆိုဗီယက္ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရး တိုးတက္မႈ ရပ္တန္႔ေနခဲ့ျပီး အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး မစ္ေခးလ္ေဂၚတာေခ်ာ့ (၁၉၈၅-၉၁) လက္ထက္တြင္ ဆန္းသစ္ေသာ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို အသက္သြင္းရန္ ပြင့္လင္းမႈႏွင့္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္မႈ ဟူေသာ မူ၀ါဒမ်ား စတင္က်င့္သံုးခဲ့သည္။
ႊသို႔ေသာ္စစ္တပ္မ်ားကို လက္လႊတ္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ဒီဇင္ဘာ၁၉၉၁ႏွင့္ အျခားလြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံ (၁၄) ရာစု ေပၚေပါက္လာကာ အစိတ္စိတ္ အမႊာမႊာကြဲျပားသြားခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ရုရွသည္ ဆိုဗီယက္အလြန္ ဒီမိုကေရစီ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေျပာင္းလဲခဲ့ျပီး ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္ အာဏာရွင္စနစ္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ တစ္စိတ္တစ္ေဒသအားျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို ဂရုတစိုက္ က်င္းပျပီး ယခင္သမၼတေဟာင္းမ်ား ပူတင္၏ လူၾကိဳက္မ်ားမႈ၊ ေရရွည္အက်ိဳးစီးပြားကို ဦးတည္အုပ္ခ်ဳပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ရုရွသည္ စြမ္းအင္ ၾကြယ္၀ေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္။ ေျမာက္ပိုင္း ေကာ့ေကးဆပ္ ေဒသတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိျပီး ေခ်ခ်င္းသူပုန္မ်ာကို ႏွိမ္ႏွင္းႏိုင္ျခင္းမရွိေသးေပ။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အာရွတိုက္ ေျမာက္ဘက္။ အာတိတ္သမုဒၵရာႏွင့္ ထိစပ္။ ဥပေရာႏွင့္ ေျမာက္ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာတို႔ၾကား။

ေျမပံုအညႊန္း
အာရွ

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ=၁၆,၃၇၇,၇၄၂ sqkm
ေရ=၇၂၀,၅၀၀ sqkm

ထိစပ္နယ္ေျမ
အဇာဘိုင္ဂ်န္=၂၈၄km
ဘီလာရုဇ္=၉၅၉km
(အေရွ ႔ေတာင္) တရုတ္=၃,၆၀၅ km
(ေတာင္) တရုတ္=၄၀ km
အက္စတိုးနီးယား=၂၉၀ km
ကိုးရီးယား=၁၇.၅ km
လတ္ဗီးယား=၂၉၂ km
ေနာ္ေ၀=၁၉၆ km
ပိုလန္=၄၃၂ km
ယူကရိန္း=၁,၅၇၆ km

ကမ္းရိုးတမ္း
၃၇,၅၆၃km

ရာသီဥတု
ဥေရာပရုရွေဒသမ်ားတြင္ ေတာင္ဘက္စတက္ျမခင္းလြင္ျပင္ တစ္ေလ်ာက္ စိုစြတ္ေသာ ဥေရာပကုန္းရာသီဥတု။
ဆိုက္ေဘးရီးယားတြင္ အာတိတ္ေတာင္ပိုင္းရာသီဥတုႏွင့္ ေျမာက္၀င္ရိုစြန္း ေဒသဘက္တြင္ ေရခဲလႊမ္း။ ပင္လယ္ နက္ ကမ္းရိုးတန္းတစ္ေလ်ာက္၏ ေအးျမေသာ ေဆာင္းရာသီႏွင့္ အာတိတ္ကမ္းရိုးတမ္းတစ္ေလ်ာက္ ေအးျမေသာ ေႏြာရာသီ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အူရယ္စ္ အေနာက္ဘက္တြင္ ေတာင္ကုန္း နိမ့္မ်ားႏွင့္ က်ယ္ျပန္႔ေသာ လြင္ျပင္။ ဆိုက္ေဘးရီးယားတြင္ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ထင္းရွဴးေတာႏွင့္ ေရခဲလႊမ္းေဒသ။ ေတာင္ဘက္ နယ္စပ္ေဒသတစ္ေလ်ာက္ ကုန္ျမင့္ႏွင့္ ေတာင္မ်ား။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အိနိမ့္ဆံုးအပိုင္း=ကက္စပီယန္ပင္လယ္ =-၂၈m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း=ေဂၚရာအယ္ဘရုဇ္=၅၆၃၃m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေရနံသိုက္၊ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔၊ ေက်ာက္မီးေသြး ဗ်ဴဟာေျမာက္သတၱဳမ်ား၊ သစ္ စသည္တို႔အပါအ၀င္ ၾကီးမားမ်ားျပားေသာ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ား ရွိသည္။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ=၁၄၀,၀၄၁,၂၄၇ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္=၉
လူဦးေရတိုးႏႈန္း=-၀.၄၆၇% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း=၁၁.၁/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း=၁၆.၀၆/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္
က်ား=၅၉.၃၃ႏွစ္
မ=၇၃.၁၄ႏွစ္
စုစုေပါင္း=၆၆.၀၃ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ရုရွ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ရုရွ=၇၉.၈%
ကာတာ=၃.၈%
ဘက္ရွ္ကာ=၁.၂%
ခ်ဴဗက္=၁.၁%
အျခားႏွင့္အမည္မသိ=၁၂.၁%

ကိုးကြယ္မႈ
ရုရွ ေအာ္သိုေဒါ့=၁၅-၂၀%
မြတ္စလင္=၁၀.၁၅%
အျခားခရစ္ယာန္=၂%

ဘာသာစကား
ရုရွ၊ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစု ဘာသာစကားမ်ားစြာ။

ျမိဳ ႔ေတာ္
ေမာ္စကို (Moscow)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Romania

၁၈၂။ ရိုေမးနီးယား (Romania)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ေ၀ၚလာရီယာႏွင့္ ေမာ္လဒါစီယာ မင္းသား အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ျပည္နယ္မ်ားသည္ ဘာတစ္႐ွ္ ေအာ္တိုမန္ အင္ပါယာ လက္ေအာက္တြင္ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာ ရပ္တည္လာခဲ့ျပီး ၁၈၅၆ တြင္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရရွိခဲ့သည္။ ၁၈၅၉ တြင္ ႏွစ္ျပည္နယ္ ေပါင္းစည္းခဲ့ျပီးေနာက္ ႏွစ္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ ရိုေမးနီးယား အမည္သစ္ခံယူခဲ့သည္။ ၁၈၇၈ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းခံရသည္။ ပထမ ကမာၻစစ္အတြင္း မဟာမိတ္တို႔လက္မွ ပါ၀င္ခဲ့ျပီး ထရန္ဆီေဗးနီးယား ေဒသအမ်ားအၾကားကို ရရွိခဲ့သည္။ ၁၉၄၀တြင္ ၀န္ရိုးတန္း အင္အားစုမ်ားႏွင့္ မဟာမိတ္ျပဳခဲ့ျပီး ၁၉၄၁ တြင္ ဂ်ာမဏီ၏ ဆိုဗီယက္ က်ဴးေက်ာ္စစ္၌ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ေနာက္သံုးႏွစ္အၾကာတြင္ ဆိ္ုဗီယက္မွ သိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီး ရိုေမးနီးယားက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။ စစ္ျပီးေနာက္ပိုင္း ဆိုဗီယက္ က်ဴးေက်ာ္မႈေၾကာင့္ ဆိုဗီယက္မွ သိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီး ရိုေမးနီးယားက အပစ္အခတ္ခံ ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။ စစ္ျပီးေနာက္ပိုင္း ဆိုဗီယက္ က်ဴးေကာ်္မႈေၾကာင့္ ၁၉၄၇ တြင္ ျပည္သူ႔သမၼတ ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့ျပီး ဘုရင္ခံစနစ္ဖယ္ရွားခဲ့သည္။ ၁၉၆၅ တြင္ အာဏာရွင္ နစ္ကိုးလ္ေဆာ္ဘတ္ကူး (Nicolae Ceausescu) အာဏာရလာခဲ့ျပီး ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာေအာင္အာဏာရွင္စနစ္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ၄င္း၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားေအာက္တြင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ျပီး ေဒါသဒါဏ္စနစ္ကို က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ယခင္ ကြန္ျမဴနစ္ေဟာင္းမ်ားက အစိုးရဖြဲ႔ျပီး ၁၉၉၆ အထိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ျပီး ဖယ္ရွားျခင္း ခံခဲ့ရျပန္သည္။ ၂၀၀၄ တြင္ ေနတိုးသို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့ျပီး၂၀၀၇တြင္ ဥပေရာပသမဂၢသို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
ဥပေရာပ အေရွ ႔ေတာင္။ ပင္လယ္နက္ႏွင့္ ထိစပ္။ ဘူလ္ေဂးရီးယားႏွင့္ ယူကရိန္းႏိုင္ငံမ်ားၾကား။

ေျမပံုအညႊန္း
ဥေရာပ

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ=၁၁၉၈၉၁ Sqkm
ေရ=၈၅၀၀ sqkm
စုစုေပါင္း=၂၃၈၃၉၁ sqkm
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈ ကမာၻ႔အဆင့္=၈၂

ထိစပ္နယ္ေျမ
ဘူလ္ေဂးရီးယား=၆၁၈km
ဟန္ေဂရီ=၄၄၃km
ေမာ္ဒိုဗါ=၄၅၀km
ယူကရိန္း(ေျမာက္)=၃၆၂ km
ယူကရိန္း (အေရွ ႔)=၁၆၉ km

ကမ္းရိုးတန္း=၂၂၅km

ရာသီဥတု
အပူအေအးမွ်တ။ ေအးျမ။ ႏွင္းခဲမ်ား မၾကာခဏက်၍ တိမ္ထူေသာ ေဆာင္းရာသီ။ မိုးဖြဲက်၍ မိုးၾကိဳးမုန္တိုင္းမ်ား မၾကာခဏက်ေလ့ရွိေသာ ေႏြရာသီ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အေရွ ႔ဘက္ ကာပက္သီယံ ေတာင္မ်ားက ထရန္ဆီေဗးနီးယား ျမစ္ခ်ိဳင့္၀်မ္းေဒသႏွင့္ ေမာ္လ္ဒါဗီယံကုန္းျမင့္လြင့္ျပင္ကို ပိုင္းျခားထားသည္။ ထရန္ဆီေဗးနီးယားအဲလ္ပ္စ္ ေတာင္တန္းက ေ၀ၚလ္ခ်ီယန္ေဒသႏွင့္ ပိုင္းျခားထားသည္

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း
ပယ္လယ္နက္=0m

အျမင့္ဆံုးအပိုင္း
ေမာ္ဒိုဗီယန္ႏူ=၂၅၄၄m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေရနံ၊ သစ္၊ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔၊ ေက်ာက္မီးေသြး၊ သံရိုင္း၊ ဆား၊ စိုက္ပ်ိဳးေျမ၊ ေရအားလ်က္စစ္။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ။ ၂၂၂၁၅၄၂၁ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈ ကမာၻ႔အဆင့္=၅၁%
လူဦးေရတိုးႏႈန္း=၀.၁၄၇%(၂၀၀၉)
ေမြးဖြားနႈန္း=၁၀.၅၃/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း=၁၁.၈၈/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္
က်ား=၆၈.၉၅ ႏွစ္
မ=၇၆.၁၆ႏွစ္
စုစုေပါင္း=၇၂.၄၅ႏွစ္

လူမ်ိဳး
ရိုေမးနီးယား

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ရိုးေမးနီးယန္း=၈၉.၅%
ဟန္ေဂရီယန္း=၆.၆%
ေရာမ=၂.၅%
ယူကရိန္းနီးယန္း=၀.၃%
ဂ်ာမန္=၀.၃.%
ရုရွ=၀.၂%
ေကကစ္=၀.၂%
အျခား=၀.၄%

ကိုးကြယ္မႈ
အေရွ ႔ေအာ္သိုေဒါ့=၈၆.၈%
ပရိုတက္စတင့္=၇.၅%
ရိုမန္ကက္သလစ္=၄.၇%
အျခားႏွင့္အမည္မသိ=၀.၉%
ဘာသာမဲ့=၀.၁%

ဘာသာစကား
ရိုေမးနီးယန္း=၉၁% (ရံုးသံုး)
ဟန္ေဂရီးယန္း=၆.၇%
ရိုမန္နီ(ဂ်စ္ပစီ)=၁.၁%
အျခား=၁.၂%

ျမိဳ ႕႔ေတာ္
ဘူခ်ာရက္စ္(Bucharest)

အျပည့္အစံုသို႔ »

New Zeland

၁၈၁။ နယူးဇီလန္
(New Zeland)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ေအးဒီ ၈၀၀ ခန္႔တြင္ ပိုလီေနရွင္း မာအိုရီတို႔ နယူးဇီလန္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသည္။ ၁၈၄၀ တြင္ ၄င္းတို႔၏ ဦးေဆာင္မႈကို ျဗိတိသွ်တို႔ လႊမ္းမိုးခဲ့ျပီး ေ၀တန္ဂ်ီစာခ်ဳပ္ (Treaty of Waitangi) ျဖင့္ ဗစ္တိုးရီးယား ဘုရင္မထံသို႔ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ အပ္ႏွင္းခဲ့သည္။

ထိုႏွစ္ထဲမွာပင္ ျဗိတိသွ်တို႔ ပထမဦးစြာ ကိုလိုနီျပဳ အေျခခ်ခဲ့ၾကသည္။ ၁၈၄၃ ႏွင့္ ၁၈၇၂ တြင္ ကုန္းတြင္းတိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး ေဒသခံတို႔ ေအာင္ပြဲခံခဲ့သည္။ ၁၉၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ျဗိတိသွ်ထံမွ လြတ္လပ္ေရး ရရွိခဲ့သည္။ နယူးဇီလန္က ကမာၻစစ္ၾကီးႏွစ္္ခုစလံုးတြင္ အဂၤလန္ဘက္မွ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ မဟာမိတ္တုိ႔ႏွင့္ ကာကြယ္ေရးကိစၥရပ္မ်ား အျပည့္အ၀ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္မ်ားအတြင္း အစိုးရအေနႏွင့္ မာအိုရီတို႔၏ ကာလရွည္ ထိခိုက္နာက်င္ခဲ့ရမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ နည္းလမ္းရွာေဖြလ်က္ ရွိ၏။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အိုရွင္းနီးယား၊ ေတာင္ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာအတြင္းရွိ ကြ်န္းမ်ား ၾသစေၾတးလ်၏ အေရွ ႔ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
အိုရွင္းနီးယား။

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ=၂၆၇,၇၁၀ sqkm
ေရ= မရွိ
စုစုေပါင္း=၂၆၇,၇၁၀sqkm

ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈကမာၻ႔အဆင့္=၈၂

ထိစပ္နယ္ေျမ=မရွိ
ကမ္းရိုးတန္း=၁၅၁,၃၄km

ရာသီဥတု
အပူအေအးမွ်တ။
ေဒသအလိုက္ အနည္းငယ္ ေျပာင္းလဲမႈရွိ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
ေတာင္ထူထပ္။
ကမ္းရိုးတမ္း ေျမျပန္႔မ်ားရိွ။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္။
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း=ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ=၀m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း=အာ(၀)ရာကီ-ေမာက္ကြတ္=၃,၇၅၄m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔၊ သံရိုင္း၊ သဲ၊ ေက်ာက္မီးေသြး၊ သစ္၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္၊ ေရႊ၊ ထံုးေက်ာက္။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ=၄၂၁၃၄၁၈(၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္=၁၂၅
လူဦးေရတိုးႏႈန္း=၀.၉၃၅%(၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း=၁၃.၉၄/၁၀၀၀ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း=၇.၀၅/၁၀၀၀(၂၀၀၉)

ပွ်မ္းမွ်အသက္
က်ား=၇၈.၄၃ႏွစ္
မ=၈၂.၃၉ႏွစ္
စုစုေပါင္း=၈၀.၃၆ႏွစ္

လူမ်ိဳး
နယူးဇီလန္

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ဥေရာပါ=၆၉.၈%
မာအိုရီ=၇.၉%
အာရွ=၅.၇%
ပစိဖိတ္ကြ်န္းသား=၄.၄%
အျခား=၀.၅%
ေသြးေႏွာ=၇.၈%
အမည္မသိ=၃.၈%

ကိုးကြယ္မႈ
အင္ဂလီကန္=၁၄.၉%
ရိုမန္ကက္သလစ္=၁၂.၄%
ပရက္စဘိုက္ရီးယန္း=၁၀.၉%
မက္သဒစ္=၂.၉%
ပင္တယ္ကိုစတယ္=၁.၇%
ဘက္ပတစ္=၁.၃%
အျခားခရစ္ယာန္=၉.၄%
အျခား=၃.၃%
အမည္မသိ=၁၇.၂%
ဘာသာမဲ့=၂၆%

ဘာသာစကား
အဂၤလိပ္(ရံုးသံုး)၊ မာအုိရီ (ရံုးသံုး) ဆိုင္းဘာသာစကား (ရံုးသံုး)။

ျမိဳ ႔ေတာ္
၀ယ္လင္တန္(Wellington)

အျပည့္အစံုသို႔ »

State of Qatar

၁၈၀။ကာတာ
(Qatar)
State of Qatar

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

၁၈၀၀ ခုႏွစ္မ်ား အလယ္ေလာက္ကတည္းက စ၍ အယ္-သနီ (AlThani) ေတာ္၀င္မိသားစုမွ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့ေသာ ကာတာႏိုင္ငံသည္ ျဗိတိန္ထီးရိပ္ခို ဆင္းရဲေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္မွ ရံုးထြက္ရန္ ေရနံဓါတ္ေငြ႔ၾကြယ္၀ေသာ လြတ္လပ္ေသာ တိုင္းျပည္အျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္ ကတည္းက အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့ေသာ အမၼီရား (Amir) သည္ ေရနံမ်ား အလြန္အကြ်န္ ထုတ္ယူေရာင္းခ်မႈေၾကာင့္ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ မ်ားေႏွာင္းပိုင္းႏွင့္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ား အေစာပိုင္းတြင္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး ယိုင္နဲ႔လာခဲ့သည္။ ယခုလက္ရွိေစာ္ဘြား ၄င္း၏သားျဖစ္သူ အမၼီရာ ဟာမက္ဘင္ခါလီဖါ အယ္-သနီ (Air Hamad bin Khalifa al-Thani) က ၁၉၉ တြင္ ေသြးေျမမက် အာဏာသိမ္းျပီး ဖခင္ကိုဖယ္ရွားခဲ့သည္။ ဘာရိန္း၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်တို႔ႏွင့္ ကာလၾကာရွည္စြာ အျငင္းပြားလာခဲ့ေသာ နယ္နိမိတ္ျပႆနာကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တြင္ ေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွစ၍ ဓါတ္ေငြ႔ေရနံထုတ္လုပ္မႈျဖင့္ ကာတာသည္ ကမာၻ႔ၚတြင္ ဒုတိယေျမာက္ လူတစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ အမ်ားဆံုးႏိုင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အေရွ ႔အလယ္ပိုင္း။ ပါရွန္းပင္လယ္ေကြ႔၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်တို႔ႏွင့္ ထိစပ္လ်က္ရွိေသာ ကြ်န္းဆြယ္။

ေျမပံုအညႊန္း
အေရွ ႔အလယ္ပိုင္း

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ = ၁၁,၅၈၆ sqkm
ေရ=၀ sqkm

ထိစပ္နယ္ေျမ
ေဆာ္ဒီအာေရဗ် = ၆၀km

ကမ္းရိုးတန္း
၅၆၃ km

ရာသီဥတု
မိုးေခါင္။ မွ်တ၍သာယာေသာ ေဆာင္းရာသီ။ အလြန္ပူ၍ စိုထုိင္းေသာ ေႏြရာသီ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
သဲႏွင့္ေက်ာက္ဖံုးလႊမ္းေသာ ျပန္႔ပ်ဴး၍ သစ္ပင္မေပါက္ေရာက္ေသာ ကႏၱာရ အမ်ားစု။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း
ပါရွန္းပင္လယ္ေကြ႔= ၀m

အျမင့္ဆံုးအပိုင္း
ကာရန္အဘူအယ္ေဘာလ္=၁၀၃m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေရနံ၊ ဓါတ္ေငြ႔၊ ငါး။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ = ၈၃၃,၂၈၅ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမ်ားမႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၁၅၈
လူဦးေရတိုးႏႈန္း = ၀.၉၅၇%
ေမြးဖြားႏႈန္း=၁၅.၆၁/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း=၂.၄၆/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပွ်မ္းမွ်အသက္
က်ား=၇၃.၆၆ႏွစ္
မ=၇၇.၁၄ႏွစ္
စုစုေပါင္း=၇၅.၃၅ႏွစ္

လူမ်ိဳး
တာတရီ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
အာရပ္=၄၀%
အိႏိၵယ=၁၈%
ပါကစၥတန္=၁၈%
အီရန္=၁၀%
အျခား=၁၄%

ကိုးကြယ္မႈ
မြတ္စလင္=၇၇.၅%
ခရစ္ယာန္=၈.၅%
အျခား=၁၄%

ဘာသာစကား
အာရပ္(ရံုးသံုး)။ ဒုတိယဘာသာစကားအျဖစ္ အဂၤလိပ္စကားကုိ တြင္က်ယ္စြာအသံုးျပဳ။

ျမိဳ ႔ေတာ္
ဒိုဟာ(Doha)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Puerto Rico

၁၇၉။ပူအာတိုရီကို
(Puerto Rico)
Commonwelth of Puerto Rico

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အေတာ္ရီးဂ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ၾကျပီး ကိုလံဘတ္၏ အေမရိကသို႔ ဒုတိယခရီးစဥ္ ေရာက္ရွိျပီး ေနာက္ပိုင္း ၁၄၉၃တြင္ စပိန္တို႔ သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ စပိန္ကိုလိုနီနယ္ေျမအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀ ၾကာျပီးခ်ိန္တြင္ ဌာေနတိုင္းရင္းားမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္လာခဲ့ျပီး အာဖရိကမွ ကြ်န္လုပ္သားမ်ား တင္သြင္းခဲ့ၾကသည္။ ၁၈၉၈ တြင္ စပိန္-အေမရိကန္ စစ္ျဖစ္ပြားျပီး ပူအာတိုရီကို ကြ်န္းကိုအေမရီကန္ထံသို႔ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ရသည္။ ၁၉၁၇ တြင္ ပူအာတိုရီကိုကြ်န္းကို အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ခံယူခြင့္ေပးခဲ့သည္။ ၁၉၄၈ မွစ၍ လူထုေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ေသာ ျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားမွ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့သည္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္တြင္ အေျခခံဥပေဒတစ္ရပ္ ျပဌာန္းျပီး ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ထည့္သြင္း ျပဌာန္းခဲ့သည္။ ၁၉၆၉၊ ၁၉၉၃ ႏွင့္ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ လူထုဆႏၵခံယူပြဲမ်ားက်င္းပခဲ့သည္။ ဆႏၵမဲေပးသူမ်ားက လက္ရွိႏိုင္ငံေရးအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲျခင္း မျပဳရန္ ဆႏၵျပဳခဲ့ၾကသည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
ကာရစ္ဘီယံ၊ ကာရစ္ဘီယံပင္လယ္ႏွင့္ ေျမာက္အတၱလႏိၲတ္သမုဒၵရာၾကားရွိ ကြ်န္း၊ ဒိုမီနီကန္ ျပည္ေထာင္စု အေရွ ႔ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
အေမရိကအလယ္ပိုင္းႏွင့္ ကာရစ္ဘီယံ။

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ= ၈,၈၇၀ sqkm
ေရ=၄,၉၂၁ sqkm
စုစုေပါင္း=၁၃,၇၉၀ sqkm
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈ ကမာၻ႔အဆင့္=၁၆၂

ထိစပ္နယ္ေျမ
မရွိ

ကမ္းရိုးတမ္း
၅၀၁km

ရာသီဥတု
အပူပိုင္းပင္လယ္၊ သမမွ်တ၊ ရာသီလိုက္ အပူခ်ိန္အနည္းငယ္ ေျပာင္းလဲမႈရွိ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
ေျမာက္ပို္းကမ္းရိုးတမ္း ကုန္ပတ္လည္ ေျမျပန္႔။ အမ်ားအားျဖင့္ ေတာင္မ်ား။ အေနာက္ဘက္ကမ္းေျခတြင္ မတ္စာက္ေသာ ေတာင္မ်ား။ ကမ္းေျခအမ်ားစုမွာ သဲလႊမ္း။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း
ကာရစ္ဘီယံပင္လယ္=၀m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း=၁၃၃၉m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေၾကးနီႏွင့္ နီကယ္အနည္းငယ္။ ကမ္းနီး။ ကမ္းေ၀း ေရနံတူးေဖၚရရွိႏိုင္။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ=၃,၉၇၁,၀၂၀ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈ ကမာၻ႔အဆင့္=၁၂၈
လူဦးေရတိုးႏႈန္း=၀.၃၄%
ေမြးဖြားႏႈန္း=၁၂.၁၂/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း = ၇.၇၅/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပ်မ္းမွ်အသက္
က်ား=၇၄.၈၅ ႏွစ္
မ=၈၂.၃၉ႏွစ္
စုစုေပါင္း=၇၈.၅၃ႏွစ္(၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ပူအာတိုရီကန္(အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား)

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
လူျဖဴ (အမ်ားအားျဖင့္ စပိန္ဆင္းသက္)=၇၆.၂%
လူမည္း=၆.၉%
အာရွ=၀.၃%
အေမရင္ဒီးယန္း=၀.၂%
ေသြးေႏွာ=၄.၄%
အျခား=၁၂%

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္=၈၅%
ပရိုတက္စတင့္ႏွင့္အျခား=၁၅%

ဘာသာစကား
စပိန္၊ အဂၤလိပ္။

ျမိဳ ႔ေတာ္
ဆန္ဂ်ဴအန္(San Juan)

အျပည့္အစံုသို႔ »

portugal Republic

၁၇၈။ေပၚတူဂီ

(Portugal Republic)

ေနာက္ခံသမိုင္း အက်ဥ္း
(၁၅) ရာစုႏွင့္ (၁၆) ရာစုၾကား ပင္လယ္ေရေၾကာင္းတြင္ လႊမ္းမိုးထားႏိုင္ခဲ့ျပီး ေပၚတူဂီ ႏို္င္ငံ၏ စည္ပင္၀ေျပာခဲ့ေသာ ကာလမ်ား ေနာက္ပိုင္း (၁၇၅၅) လစၥဘြန္း ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ အေတာ္မ်ားမ်ား ပ်က္စီး ဆံုးရံႈးခဲ့ရသည္။ အၾကြယ္၀ဆံုး ကိုလိုနီႏိုင္ငံ ျဖစ္ေသာ ဘရာဇီးကို (၁၈၂၂) တြင္ လြတ္လပ္ေရး ေပးခဲ့ရျပီး နပိုလီယံ စစ္ပြဲမ်ားအတြင္း သိမ္းပိုက္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ (၁၉၁၀) တြင္ ဘုရင္စံနစ္ကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ မွ် ၾကာေအာင္ အာဏာရွင္ အစိုးရမွ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ (၁၉၇၄) တြင္ လက္၀ဲယိမ္း စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းခဲ့ျပီး ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ႏွစ္ထဲမွာပင္ အာဖရိကရွိ ၎၏ ကိုလိုနီ္ႏိုင္ငံအားလံုးကို လြတ္လပ္ေရး ေပးခဲ့သည္။ ေပၚတူဂီသည္ ေနတိုး စတင္ တည္ေထာင္ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အပါအ၀င္ျဖစ္ျပီး (၁၉၈၆) တြင္ ဥေရာပဘံုေစ်းအဖြဲ႔ (ယခု ဥေရာပ သမဂၢ) သို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။

ပထ၀ီ အေနအထား
တည္ေနရာ
ဥေရာပ အေနာက္ေတာင္ဘက္။ ေျမာက္အတၱလႏၱိတ္ သမုဒၵရာႏွင့္ ထိစပ္။ စပိန္ႏိုင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
ဥေရာပ

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ ၉၁,၄၇၀ sq km
ေရ ၆၂၀ sq km
စုစုေပါင္း ၉၂,၀၉၀ sq km
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈ ကမၻာ့အဆင့္ = ၁၁၀

ထိစပ္နယ္ေျမ
စပိန္ ၁,၂၁၄ km

ကမ္းရိုးတန္း
၁,၇၉၃ km

ရာသီဥတု
အပူအေအးမွ်တ္ေသာ ပင္လယ္ရာသီဥတုု၊ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ေအးျမ၍ ေတာင္ပိုင္းတြင္ အေႏြးဓါတ္ပို၍ ေျခာက္ေသြ႔။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
တဂတ္စ္ျမစ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ေတာင္ထူထပ္။ ေတာင္ပိုင္းတြင္ လႈိင္းတြန္႔ ေျမျပန္႔။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း အတၱလႏိၱတ္သမုဒၵရာ = ၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း ပြန္တာဒိုပီကို ၂၃၅၁ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ငါး၊သစ္ေတာ၊(အထူးသျဖင့္ ၀က္သစ္ခ်ေခါက္)၊ သံရိုင္း ၊ ေၾကးနီ၊သြပ္၊သံျဖဴ၊ အျဖိဳက္နက္၊ေငြ၊ေရႊ၊ယူေရနီယံ၊ စက်င္၊ရႊံ႕ေစး၊ ဂ်စ္ပဆပ္၊ ေက်ာက္၊ဆား၊စိုိက္ပ်ိဳးေျမ၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္။

လူအရင္းအျမစ္
လူဦးေရ - ၁၀,၇၀၇,၉၂၄ (၂၀၀၉)
လူဦးေရတိုးႏႈန္း - ၀.၂၇၅% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း - ၁၀.၂၉/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း - ၁၀.၆၈ / ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပွ်မ္းမွ်အသက္
က်ား = ၇၄.၉၅ ႏွစ္
မ = ၈၁.၆၉ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၈.၂၁ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ေပၚတူဂီ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
မ်ိဳးႏြယ္တစ္စုတည္းမွာပင္ ဆင္းသက္လာေသာလူမ်ိဳး။

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္ ၈၄.၅ %
အျခားခရစ္ယာန္ ၂.၂ %
အျခား ၀.၃ %
အမည္မသိ ၉ %
ဘာသာမဲ့ ၃.၉ %

ဘာသာစကား
ေပၚတူဂီ (ရံုးသံုး) မိုင္ရန္ဒိစ္

ျမိဳ႕ေတာ္
လစၥဘြန္း (Lisbon)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Republic of Poland

၁၇၆။ ပိုလန္
(Republic of Poland)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ပိုလန္သည္ (၂၀) ရာစု အလယ္ပိုင္းေလာက္တြင္ စတင္ ဖြံ႔ျဖိဳးလာခဲ့ေသာ ေရွးေဟာင္း ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံျဖစ္၏။ (၁၆) ရာစုခန္႔တြင္ ပိုလန္၏ ေရႊေရာင္လႊမ္းေသာေခတ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ရာစုတြင္ သူေကာင္းမ်ိဳးမ်ား အင္အား ၾကီးမ်ားလာျပီး ျပည္တြင္း မျငိမ္အသက္မႈမ်ားေၾကာင့္ အင္အား ခ်ည့္နဲ႔လာခဲ့သည္။ ၁၇၇၂ မွ ၁၇၉၅ အတြင္း သေဘာ တူညီမႈမ်ားျဖင့္ ရုရွ၊ ပရပ္ရွားႏွင့္ ၾသစၾတီးယားတို႔ ပိုလန္ကို ခြဲေ၀ယူခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့ေသာ္လည္း အစိုးရအေနျဖင့္ အေတာ္အတန္ ေပ်ာ့ေျပာင္းျပီး တိုးတက္မႈရွာေဖြႏိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၈၀ တြင္အလုပ္သမား အံုၾကြမႈ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျပီး လြတ္လပ္ေရး ကုန္သြယ္မသဂၢ "စည္းလံုးျခင္း" အဖြဲ႔ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစု တစ္ရပ္ အသြင္ေဆာင္လာကာ ၁၉၉၀ တြင္ ပါလီမန္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ သမၼတစံနစ္တို႔ကို ဖယ္ရွားပစ္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္အေစာပိုင္းတြင္ "ေရွာ႔ရိုက္ကုထံုး" ေခၚစနစ္တစ္ရပ္ကို က်င့္သံုးျပီး စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းအားျဖင့္ ဥေရာပ အလယ္ပိုင္းတြင္ စီးပြားေရး ေတာင့္တင္းေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းျမင့္မားျခင္း ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ မ်ဥ္းေအာက္ က်ေရာက္ေနျခင္း၊ အေျခခံအေဆာက္အဦးမ်ား မျပည့္စံုျခင္း ေက်းလက္ေန ေအာက္လူတန္းစားမ်ား ဆင္းရဲမြဲေတျခင္း စသည့္ အခက္အခဲမ်ား ရင္ဆိုင္ရသည္။ ၂၀၁ ခုႏွစ္ ပါလီမန္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အတြက္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးမွ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ႏိုင္ျခင္း မရွိသည့္အတြက္ စည္းလံုးျခင္းပါတီ ရံႈးနိမ့္သြားခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ စည္းလံုးျခင္းကုန္သြယ္ သမဂၢ၏ေခါင္းေဆာင္သစ္မ်ားက ၄င္းတို႔သမဂၢ၏ ႏိုင္ငံေရးက႑ကို ေလ်ာ့ခ်ရန္ အဖို႔ျပဳခဲ့ၾကသည္။ ပိုလန္သည္ ၁၉၉၁ တြင္ ေနတိုးသို႔၀င္ေရာက္ခဲ့ျပီး ၂၀၀၄ တြင္ ဥေရာပသမဂၢသို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားတြင္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိခဲ့သည္။ ဥေရာပ အတၱလႏိၱတ္ အဖြဲ႔မ်ားတြင္လည္း တက္ၾကြေသာ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္၏။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
ဥေရာပအလယ္ပိုင္း၊ ဂ်ာမဏီအေရွ ႔ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
ဥေရာပ

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ - ၃၀၄,၂၅၅ sqkm
ေရ - ၈,၄၃၀ sqkm
စုစုေပါင္း - ၃၁၂,၆၈၅ sqkm

ထိစပ္နယ္ေျမ
ဘီလာရုဇ္ - ၆၀၅ km
ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံ- ၆၁၅ km
ဂ်ာမဏီ - ၄၅၆ km
လစ္သူေရးနီးယား - ၉၁ km
ရုရွ - ၄၃၂ km
ဆလိုေဗးကီးယား - ၄၂၀ km
ယူကရိန္း - ၄၂၈ km

ကမ္းရိုးတန္း
၄၄၀km

ရာသီဥတု
ေအးျမ၍ အပူအေအးမွတ၊ တိမ္ထူထပ္။ အေတာ္အသင့္ ျပင္းထန္ေသာ ေဆာင္းရာသီတြင္ မိုးမၾကာခဏရြာသြန္း ေလ့ရွိ။ သမမွ်တေသာ ေႏြရာသီတြင္ မိုးဖြဲက်ေလ့ရွိျပီး မိုးၾကိဳးပစ္ေလ့ရွိ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အမ်ားအားျဖင့္ ျပန္႔ပ်ဴးေသာ ေျမျပန္႔၊ ေတာင္ဘက္ နယ္စပ္တစ္ေလ်ာက္ ေတာင္မ်ာရွိ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္ အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း
ရက္ဇကီ အယ္လ္ဘာစကီး - ၂m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း ရိုင္ဆီ-၂,၄၉၉ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေက်ာက္မီးေသြး၊ ဆာလဖာ၊ ေၾကးနီ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔၊ ေငြ၊ ခဲ၊ ဆား၊ ပင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေျမ။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးရ - ၃၈,၄၂၈,၉၁၉ (၂၀၀၉)
လူဦးေရတိုးႏႈန္း - ၀.၀၀၄၇% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း - ၁၀.၀၄/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း - ၁၀.၅/ ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္
က်ား=၇၁.၆၅ႏွစ္
မ=၇၉.၆၃ႏွစ္
စုစုေပါင္း=၇၅.၆၃ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ပိုလန္

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ပိုလန္=၉၆.၇%
ဂ်ာမန္=၀.၄%
ဘီလာရူရွန္း=၀.၁%
ယူကရိန္း=၀.၁%
အျခားအမည္အသိ=၂.၇%

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္=၈၉.၈%
အေရွ ႔ေအာ္သိုေဒါ့=၁.၃%
ပရိုတက္စတင့္=၀.၃%
အျခား=၀.၃%
အမည္မသိ=၈.၄%

ဘာသာစကား
ပိုလန္=၉၇.၈%
အျခား=၂.၂%

ျမိဳ ႔ေတာ္
၀ါေဆာ(Warsaw)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Republic of Phillipines

၁၇၅။ ဖိလစ္ပိုင္
(Phillipines)
Republic of Phillipines

ေနာက္ခံသမိုင္း အက်ဥ္း

ဖိလစ္ပိုင္ ကြ်န္းမ်ားသည္ (၁၆) ရာစု အတြင္းတြင္ စပိ္န္ကိုလိုနီ ျဖစ္ခဲ့ျပီး (၁၈၉၈) ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း စပိန္- အေမရိကန္ စစ္ပြဲျပီးဆံုးသြားေသာအခါ စပိန္မွ အေမရိကန္သု႔ိ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ (၁၉၅၃) တြင္ ဖိလစ္ပိုင္သည္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေန သဟာယႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္။ မန္ႏြယ္ စယူးဇြန္း (Manuel Quezon) ကို သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ျပီး ၁၀ႏွစ္ၾကာ လႊဲေျပာင္းေပးမႈ အစီအစဥ္အရ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ရန္ တာ၀န္ေပးအပ္ခဲ့သည္။
ဒုတိယ ကမၻာစစ္ အတြင္း (၁၉၄၂)တြင္ ဂ်ပန္တို႔၏ သိမ္းပိုက္မႈကို ခံခဲ့ရျပီး အေမရိကန္ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ တပ္မ်ားပူးေပါင္း၍ (၁၉၄၄ မွ ၄၅) အတြင္း ျပန္လည္ တိုက္ထုတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ေန႔တြင္ ဖိလစ္ပိုင္ သမၼတဟူ၍ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့သည္။ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္တြင္ မနီလာရွိ “လူထု စြမ္းအား” အမည္ရွိ လႈပ္ရွားမႈျဖင့္ အႏွစ္ (၂၀) ၾကာ အာဏာရွင္ ဖါဒီနန္မားကို႔စ္(Ferdinand Marcos) ကို ဖယ္ရွား၍ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးခဲျပီး ကိုရာဇြန္ အာကြီႏို (Corazon Aquino) သမၼတ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ သူမ၏ သမၼတ သက္တမ္းအတြင္း အာဏာသိမ္းရန္ ၾကိဳးပမ္းမႈမ်ား အၾကိမ္ၾကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပန္လည္တည္ျငိမ္မႈ ရရွိေအာင္ၾကိဳးပမ္းရာ၌ အဟန္႔အတားမ်ားစြာ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၉၂ တြင္ ဖီဒယ္ရာမို႔စ္ (Fidel Ramos) သမၼတ ျဖစ္လာခဲ့ျပီး စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ပိုမိုေအာင္ျမင္မႈရရွိခဲ့သည္။
ထိုႏွစ္ထဲ၌ပင္ ဖိလစ္ပိုင္ရွိ ေနာင္ဆံုးလက္က်န္ စစ္တပ္ အေျခစိုက္ စခန္းမ်ားကို အေမရိကန္မွ ရုတ္သိမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၉၈ တြင္ ဂ်ိဳးဇက္ အက္စထရာဒါ (Joseph Estrada) သမၼတအျဖစ္ ေရြးေကာက္ျခင္းခံရျပီး ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ၎ အေပၚ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈျဖင့္ တရားစြဲခံရျပီး ဒုတိယလူထုစြမ္းအား လႈပ္ရွားမႈျဖင့္ ႏႈတ္ထြက္ေစခဲ့ျပီးေနာက္ ဒုတိယ သမၼတျဖစ္သူ ဂလိုရီယာ မာကာပါဂယ္ အာရိုယို (Gloria Macapagal - Arroyo) သမၼတျဖစ္လာခဲ့သည္။
၂၀၀၄ ေမလတြင္ အာရိုယို သည္ (၆) ႏွစ္ သက္တမ္းရွိ သမၼတ ရာထူးအတြက္ ေရြးခ်ယ္ျခင္း ခံရသည္။ ဖိလစ္ပိုင္ အစိိုးရသည္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ ႏိုင္ငံျခား အေျခစိုက္ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားဟု စာရင္းသြင္းထားေသာ အၾကမ္းဖက္ အုပ္စု သံုးစု ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရလ်က္ရွိျပီး ၂၀၀၆ ႏွင့္ ၂၀၀၇ ႏွစ္မ်ားတြင္ အဓိက ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖမ္းဆီးရမိျခင္း ၊ သတ္ျဖတ္သုတ္သင္ႏိုင္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရရွိခဲ့သည္။
ဆယ္စုႏွစ္မ်ား ၾကာေအာင္ ထၾကြလာၾကေသာ ေတာင္ပိုင္းရွိ မြတ္စလင္ ေသာင္းက်န္းသူ အဖြဲ႔တစ္စုႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီမႈ တစ္ခု ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ျပီး အျခားအဖြဲ႔တခုႏွင့္မူ ရပ္လိုက္ ျပန္စလိုက္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ေနဆဲျဖစ္သည္။

ပထ၀ီ အေနအထား
တည္ေနရာ
အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ ေတာင္ဖရုတ္ပင္လယ္ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ ပင္လယ္မ်ားၾကားရွိ ကြ်န္းစု။ ဗီယက္နမ္ အေရွ႕ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
အေရွ႕ေတာင္အာရွ။

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ ၂၉၈,၁၇၀ Sq km
ေရ ၁,၈၃၀ sq km
စုစုေပါင္း ၃၀၀,၀၀၀ sq km
ကမၻာအဆင့္ ၇၉

ထိစပ္နယ္ေျမ
မရွိ

ကမ္းရိုးတန္း
၃၆,၂၈၉ km

ရာသီဥတု
အပူပိုင္းပင္လယ္ ။ အေရွ႕ေျမာက္မုတ္သံု (ႏို၀င္ဘာမွ ဧျပီလအထိ) အေနာက္ေတာင္ မုတ္သံု ေမလ မွ ေအာက္တိုဘာလ အထိ)။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အမ်ားအားျဖင့္ ေတာင္ထူထပ္ျပီး၊က်ဥ္းေျမာင္း ကမ္းရိုးတန္း ၊ေျမနိမ့္မ်ား၊ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ကမ္းရိုးတန္း ေျမနိမ့္မ်ားရွိ။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း ဖိလစ္ပိုင္ ပင္လယ္ = 0 m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း အပိုေတာင္ = ၂၉၅၄ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
သစ္၊ ေရနံ၊ နီကယ္၊ ကိုေဘာ့သတၱဳ၊ ေငြ၊ ေရႊ၊ ဆား၊ေၾကးနီ။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ ၉၇,၉၇၆,၆၀၃ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈကမၻာ့အဆင့္ = ၁၃
လူဦးေရတိုးႏႈန္း ၁.၉၅၇ % (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း ၂၆.၀၁/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း ၅.၁ / ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပွ်မ္းမွ်အသက္ က်ား = ၆၈.၁၇ ႏွစ္
မ = ၇၄.၁၅ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၁.၀၉ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ဖိလစ္ပိုင္

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
တာဂါေလာ့ = ၂၈.၁ %
သယ္ဘြာႏို = ၁၃.၁ %
ဘီဆာရာ / ဘီနီဆာရာ = ၇.၆ %
ဟီလီေဂႏြန္ အီေလာင္ဂို =၇.၅ %
ဘီေတာ =၆%
၀ါေရး = ၃.၄ %
အျခား =၂၅.၃ %

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္ = ၈၀. ၉ %
မြတ္စလင္ = ၅%
ေ၀ဂလိ = ၂.၈ %
အစ္ဂလီရွားနီ ခရစ္စၥတို = ၂.၃ %
အစ္ဂလီပါယန္ = ၂%
အျခား ခရစ္ယာန္ = ၄.၅ %
အျခား = ၁.၈ %
အမည္မသိ = ၀.၆ %
ဘာသာမဲ့ = ၀.၁ %

ဘာသာစကား
ဖိလစ္ပိုင္ (ရုံးသုံး)
အဂၤလိပ္ (ရုံးသုံး)
တာဂါေလာ့ ၊ သယ္ဘြာႏို ၊ အီလိုကာႏို၊ ဟီလီေဂႏြန္၊ ဘီေတာ၊ ၀ါေရး၊ ပမ္ပန္ဂိုႏွင့္ ပန္ဂန္ဆီနန္ စသည့္အဓိက ေဒသိယစကား ရွစ္မ်ိဳး။

ျမိဳ ႔ေတာ္
မနီလာ( Manila)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Republic of Peru

၁၇၄။ပီရူး(Peru)

Republic of Peru

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ေရွးေဟာင္းပီရူးႏိုင္ငံသည္ ထင္ရွားေသာ အင္ဒီယဥ္ေက်းမႈမ်ား တည္ရွိခဲ့ရာ ေနရာျဖစ္ခဲ့သည္။ အမ်ားအားျဖင့္ အင္ကာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားဟု ထင္ရွားခဲ့ျပီး ၁၅၃၃ တြင္ စပိန္ နယ္ေျမခ်ဲ ႔ထြင္သူတို႔က သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။

၁၈၂၁ တြင္ စပိန္ထံမွ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့ျပီး လက္က်န္စပိန္တပ္မ်ားကို ၁၈၂၄ အထိ ဆက္လက္ ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။ ၁၂ ႏွစ္ၾကာမွ် စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ျပီး ၁၉၈၀ တြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈ၊ သူပုန္ထမႈမ်ား ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ သမၼတ အယ္လ္ဘာတို မူဂ်ီမိုရီ အႏိုင္ရျပီးေနာက္ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုအတြင္း စီးပြားေရးျပန္လည္ ေကာင္းမြန္လာျပီး သူပုန္ထမႈမ်ားကို ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ သမၼတ၏ အာဏာရွင္ဆန္ဆန္ က်င့္သံုးမႈမ်ား က်ယ္ျပန္႔လာခဲ့ျပီး ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားေနာက္ပိုင္း စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရအေပၚ မေက်နပ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာျပီး ၂၀၀၀ ခုႏွစ္တြင္ ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ၾကားျဖတ္အစိုးရမွ ၂၀၀၁ ေႏြဦး ေရြးေကာက္ပြဲကို ၾကီးၾကပ္ေပးခဲ့ျပီး အယ္လီဂ်န္ဒရိုတိုလီဒိုမန္ရမ္စ္ (Alejandro Toledo Merrique) ဌာေန အေမရိကတိုင္းရင္းသားမ်ားဲမွ ပထမဦးဆံုး ဒီမိုကေရစီ နည္းက် ေရြးေကာက္ခံ သမၼတျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အလန္ဂါရွား ပီရက္ဇ္ (Alan Garcia Perez) တေက်ာ့ျပန္ အႏိုင္ရခဲ့သည္။ ၄င္းသည္ ၁၉၈၅ မွ ၁၉၉၀ သမၼတတာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္က ညံ့ဖ်င္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုအခါအလြန္ေအာင္ျမင္ေသာ မကၠရိုစီးပြားေရးစနစ္ (ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေသာ စီးပြားေရးစနစ္) တစ္ရပ္ကို ဦးေဆာင္လ်က္ရွိ၏။


ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ

ေတာင္အေမရိက အေနာက္ဘက္။ ေတာင္ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာႏွင့္ ထိစပ္။ ခ်ိီလီႏွင့္ အီေကြဒါ ႏိုင္ငံတို႔ၾကား။


ေျမပံုအညႊန္း

ေတာင္အေမရိကတိုက္။


ဧရိယာ

ကုန္းေျမ = ၁,၂၈၅,၂၁၆ sqkm

ေရ= ၅,220 sqkm


ထိစပ္နယ္ေျမ

ဘိုလီဗယား = ၁,၀၇၅ km

ဘရာဇီး = ၂,၉၉၅ km

ခ်ီလီ = ၁၇၁ km

ကိုလံဘီယာ = ၁,၈၀၀ km

အီေကြေဒါ = ၁,၄၂၀ km


ကမ္းရိုးတန္း

၂,၄၂၄ km


ရာသီဥတု

အေရွ ႔ဘက္တြင္ အပူပိုင္း ရာသီဥတု။ အေနာက္ဘက္တြင္ ေျခာက္ေသြ႔ ကႏၱာရ ရာသီဥတု။ အင္ဒီးစ္ေတာင္တန္းမ်ားတြင္ အပူအေအးမွ်တေသာ ရာသီဥတုႏွင့္ အလြန္ေအးခဲေသာ ရာသီဥတုမ်ားရွိ။


ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္

အေနာက္ဘက္ ကမ္းရိုးတန္း ေျမျပန္႔ (ကိုစတာ)။ အလယ္ပိုင္းတြင္ ျမင့္မားၾကမ္းတမ္းေသာ အင္ဒိးစ္ ေတာင္တန္း (ဆီအယ္ရာ) အေရွ ႔ဘက္ အေမဇုန္ျမစ္၀ွမ္း ေျမနိမ့္သစ္ေတာ (ဆယ္လ္ဗာ)

ေျမမ်က္ႏွာအျမင့္ျခားနားခ်က္

အိနိမ့္ဆံုးအပိုင္း

ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ = ၀m

အျမင့္ဆံုးအပိုင္း = နီဗာဒိုဟြာစကာရန္ =၆၇၆၈m


သဘာ၀အရင္းအျမစ္

ေၾကးနီ၊ ေငြ၊ ေရႊ၊ ေရနံ၊ သစ္၊ ငါး၊ သံရိုင္း၊ ေက်ာက္မီးေသြး၊ ေဖါ့စဖိတ္၊ သံရိုင္း၊ ေက်ာက္မီးေသြး၊ ေဖါ့စဖိတ္၊ ဆားျပာ၊ ေရအားလ်ွပ္စစ္၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔။


လူ႔အရင္းအျမစ္

လူဦးေရ။ ။၂၉,၅၄၆,၉၆၃ (၂၀၀၉)

လူဦးေရၾကီးမားမႈ ကမာၻ႔အဆင့္ = ၃၉

လူဦးေရတိုးႏႈန္း

၁.၂၂၉%

ေမြးဖြားႏႈန္း

၁၉.၃၈/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ေသဆံုးႏႈန္း

၆.၁၄/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္

က်ား=၆၈.၈၈ႏွစ္

မ=၇၂.၆၉ႏွစ္

စုစုေပါင္း=၇၀.၇၄ ႏွစ္ (၂၀၀၉)


လူမ်ိဳး

ပီရူး


တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး

အေမရင္ဒီးယန္း=၄၅%

မက္စတီတို=၃၇%

လူျဖဴ=၁၅%

လူမည္း၊ ဂ်ပန္၊ တရုတ္ႏွင့္ အျခား=၃%

ကိုးကြယ္မႈ

ရိုမန္ကက္သလစ္ = ၈၁.၃%

ေ၀ေဂလိ=၁၂.၅%

အျခား=၃.၃%

အမည္မသိႏွင့္ ဘာသာမဲ့=၂.၉%


ဘာသာစကား

စပိန္ (ရံုးသံုး)၊ စြယ္ခြ်ာ (ရံုးသံုး)

အိုင္မာရာ၊ အေမဇုန္တိုင္းရင္းသားဘာသာစကား အမ်ားအျပား။

ျမိဳ ႔ေတာ္

လီမာ(lima)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Papua New Guinea

၁၇၃။ ပါပူအာ နယူး ဂူနီးယား(Papua New Guinea)
Independent State of Papua New Guinea

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ကမာၻ႔ဒုတိယ အၾကီးဆုံးကြ်န္းျဖစ္ေသာ နယူးဂူနီးယား၏ အေရွ ႔ဘက္ျခမ္းကို ၁၈၈၅ တြင္ ေျမာက္ပိုင္းကို ဂ်ာမဏီ၊ ေတာင္ပိုင္းကို ျဗိတိသွ်တို႔ခြဲေ၀ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၀၂ တြင္ ျဗိတိသွ်ပိုင္ဆိုင္ေသာအပိုင္းကို ၾသစ ေၾတးလ်သို႔ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ ပထမကမာၻစစ္အတြင္း ဂ်ာမဏီပိုင္ဆိုင္ေသာအပိုင္းကို ၾသစေၾတးလ်က သိမ္း ပိုက္ႏိုင္ခဲ့ျပီး ၁၉၇၅ အထိ ေပါင္းစည္းအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဘိုဂိန္းဗီလီကြ်န္း (Bougainville) ခြဲထြက္ေရး သမားတို႔၏ လက္နက္ကိုင္ ပုန္ကန္မႈ ၁၉၉၇ တြင္ အဆုံးသတ္သြားျပီး လူေပါင္း ၂၀၀၀၀ခန္႔ အသက္ဆုံးရႈံးခဲ့ရ သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ

အိုရွင္းနီးယား၊ နယူးဂူနီးယားကြ်န္း၏ အေရွ ႔ဘက္ျခမ္းအပါအ၀င္ေကာ္ရယ္ပင္လယ္ႏွင့္ ေတာင္ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ ၾကားရွိ ကြ်န္းစု။ အင္ဒိုနီးရွားအေရွ ႔ဘက္။

ေျမပုံအညြန္း
အိုရွင္းနီးယား

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ = ၄၅၂,၈၆၀ sqkm
ေရ = ၉,၉၈၀ sqkm
စုစုေပါင္း = ၄၆၂ ၈၄၀ sqkm
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၆၁

ထိစပ္နယ္ေျမ
အင္ဒိုနီးရွား ၈၂၀ km

ကမ္းရိုးတန္း
၅ ၁၅၂ km

ရာသီဥတု
အပူပိုင္းေဒသရာသီဥတု၊ ဒီဇင္ဘာလမွ မတ္လအထိ အေနာက္ေတာင္မုတ္သုံရာသီဥတု။ ေမလမွ ေအာက္တို ဘာလအထိ အေရွ ႔ေတာင္မုတ္သုံရာသီဥတု။ ရာသီအလုိက္ အပူခ်ိန္အနည္းငယ္ေျပာင္းလဲမႈရွိ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အမ်ားအားျဖင့္ ကမ္းရိုးတန္းေျမနိမ့္မ်ားႏွင့္ ေတာင္မ်ား။ လႈိင္းတြန္႔သ႑ာန္ ေတာင္ကုန္းမ်ား။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆုံးအပိုင္း ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ = ၀ m
အျမင့္ဆုံးအပိုင္း ၀ီလ္ဟမ္ေတာင္ = ၄, ၅၀၉ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေရႊ၊ ေၾကးနီ၊ ေငြ၊ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔၊ သစ္၊ ေရနံ၊ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္း

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္ ၁၀၇
လူဦးေရ ၾကီးထြားႏႈန္း ၂.၀၆၉ %
ေမြးဖြားႏႈန္း ၂၇.၅၅/၁၀၀၀ဦးေရ(၂၀၀၉)
ေသဆုံးႏႈန္း ၆.၈၆/ ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပ်မ္းမွ်အသက္ က်ား = ၆၄.၀၈ ႏွစ္
မ =၆၈.၇၂ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၆၆. ၃၄ ႏွစ္(၂၀၀၉)
လူမ်ိဳး
ပါပူအာ နယူဂူနီးယန္း

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
မယ္လန္နီးရွန္း၊ ပါပူအန္၊ မိုက္ခရိုနီးရွန္း၊ ပိုလီနီးရွန္း။

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္ = ၂၇ %
ဧ၀ံဂလိ လူသီရန္ = ၁၉.၅ %
ညီညြတ္ေသာ အသင္းေတာ္ = ၁၁.၅ %
သတၱမေျမာက္ေန႔ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း =၁၀ %
ပင္တယ္ကိုစတယ္ = ၈.၆ %
ဧ၀ံဂလိ မဟာမိတ္ = ၅.၂ %
အဂၤလီကန္ = ၃.၂ %
ဘက္ပတစ္ = ၂.၅ %
အျခားပရိုတက္စတင့္ = ၈.၉ %
ဘာဟုိင္း = ၀.၃ %
တိုင္းရင္းသား ရိုးရာယုံၾကည္ကိုးကြယ္မႈမ်ား = ၃.၃ %

ဘာသာစကား
ေတာ့ပစ္ဆင္၊ အဂၤလိပ္၊ ဟိုင္ရီမိုတူ စသည့္ရုံးသုံးဘာသာစကားမ်ားႏွင့္ အျခားတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု၊ ဘာသာစ ကား၊ ၈၆၀ မ်ိဳးခန္႔။

ျမိဳ ႔ေတာ္
ပို႔ေမာ္ရစ္ဘီ (Port Moresby)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Republic of Panama

၁၇၂။ ပနားမား(Panama)
Republic of Panama

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

(၁၆) ရာစုတြင္ စပိန္ စြန္႔စားရွာေဖြသူတို႔ အေျခခ်ခဲ့ၾကသည္။ ၁၈၂၁ တြင္ စပိန္ႏွင့္ ခြဲထြက္ခဲ့ျပီး ဂရန္း ကိုလံ ဘီ ယာ သမၼတႏိုင္ငံေခၚ (Republic of Gran Colombia) ကိုလံဘီယာ၊ အီေကြေဒါ၊ ဗင္နီဇြဲလားတို႔ပါ၀င္ေသာ ျပည္ေထာင္စုျပိဳကြဲေသာအခါ ပနားမားသည္ ကိုလံဘီယာႏွင့္ ပူေပါင္းက်န္ရစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စု၏ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျဖင့္ ၁၉၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ဗင္နီဇဲြလားႏွင့္ျပတ္စဲခဲ့ျပီး တူးေျမာင္းေဒသ ေခၚ တူး ေျမာင္းတစ္ဖက္တစ္ခ်က္ရွိ နယ္ေျမမ်ားတြင္ အေမရိကန္ အခ်ဳပ္အျခာတည္ခဲ့သည္။ ၁၉၀၄ ႏွင့္ ၁၉၁၄ အတြင္း အေမရိကန္ တပ္မေတာ္အင္ဂ်င္နီယာေကာ္ပိုေရးရွင္းမွ တူးေျမာင္းကို တာ၀န္ယူေဖာက္လုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္၏။ ရာစု ႏွစ္ ကုန္လ်င္ အေမရိကန္မွ ပနားမားသို႔ တူးေျမာင္းလႊဲအပ္ရန္ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၇၇ တြင္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။ ၁၉၈၉တြင္ အေမရိကန္၏ အကူအညီျဖင့္ အာဏာရွင္ မန္ေႏြလ ေနာ္ရိုင္ဂါ (Manuel Noriega) ကို ဖယ္ရွားႏိုင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္အကုန္တြင္ တူးေျမာင္းၾကီးတစ္ခုလုံး၊ တူးေျမာင္းေထာက္ပံ့ေဒသႏွင့္ အေမရိကန္စစ္ဖက္ဌာ နမ်ားအားလုံးကို ပနားမားသို႔အလုံးစုံလႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ ေအာက္တိုဘာတြင္ ပနားမားတူးေျမာင္းခ်ဲ ႔ ထြင္ေရးစီမံကိန္းကို ပနားမားသားတို႔ သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ စီမံကိန္း စတင္ခဲ့ျပီး တူးေျမာင္း ပမာဏႏွွွွစ္ဆခန္႔ က်ယ္သြားမည္ျဖစ္၍ ၂၀၁၄ - ၁၅ တြင္ အျပီးသတ္ရန္ ခန္႔မွန္းထားသည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ

အေမရိကအလယ္ပုိင္း ကာရစ္ဘီယံပင္လယ္၊ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာတို႔ႏွင့္ထိစပ္၊ ကိုလံဘီယာႏွင့္ေကာ္စတာရီကာ ႏိုင္ငံတို႔ၾကား။

ေျမပုံအညႊန္း

အေမရိကအလယ္ပိုင္းႏွင့္ ကာရစ္ဘီယံပင္လယ္။

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ = ၇၄,၃၄၀ sqkm
ေရ = ၁, ၀၈၀ sqkm
စုစုေပါင္း = ရ၅ , ၄၂၀ sqkm
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၁၂၄

ထိစပ္နယ္ေျမ

ကိုလံဘီယာ = ၂၂၅
ေကာစတာရီကာ = ၃၃၀ km
စုစုေပါင္း = ၅၅၅ km

ကမ္းရိုးတန္း = ၂၄၉၀ km

ရာသီဥတု

အပူပိုင္းပင္လယ္ရာသီဥတု၊ ပူ၍၊ စိုစြတ္၊ တိမ္ထူထပ္။ ေမလမွဇန္န၀ါရီလအထိ ရွည္လ်ားေသာ မိုးရာသီ။ ဇန္န၀ါ ရီလမွ ေမလအထိ တိုေတာင္းေသာ ေျခာက္ေသြ႔ရာသီ

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္

အမ်ားအားျဖင့္ မက္ေစာက္ေသာ ကုန္းတြင္းပိုင္း၊ ၾကမး္တမ္းေသာေတာင္မ်ားႏွင့္တစ္ဘက္တစ္စပ္တည္း မရွိ ေသာကုန္းျမင့္ေျမျပန္႔မ်ား။ ကမး္ရိုးတန္းက်ယ္ျပန္႔ေသာ ေျမျပန္႔မ်ားႏွင့္ လႈိင္းတြန္႔ေတာင္ကုန္းမ်ား။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆုံးအပိုင္း ။ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ = 0 m
အျမင့္ဆုံးအပိုင္း ။ေဗာ္လ္တန္ဘာရု = ၃,၄၇၅ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေၾကးနီ၊ မေဟာဂနီသစ္ေတာ၊ ပုဇြန္၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ ။ ၃,၃၆၀,၄၇၄ (၂၀၀၉)
လူဦးေရ ၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၁၃၅
လူဦးေရတုိးႏႈန္း = ၁.၅၀၃ %
ေမြးဖြားႏႈန္း = ၂၀.၁၈ / ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆုံးႏႈန္း = ၄.၆၆ / ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပ်မ္းမွ်အသက္ = က်ား ၇၄.၄၇ႏွစ္
မ ၈၀ . ၁၆ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၇. ၂၅ ႏွစ္(၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ပနားမားနီးယန္း

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး

မက္စတီကို (အေမရင္ဒီးယန္းႏွင့္လူျဖဴကျပား) = ရ၀%
အေမရင္ဒီးယန္းႏွင့္ ေသြးေႏွာမ်ား = ၁၄ %
လူျဖဴ = ၁၀ %
အေမရင္ဒီးယန္း = ၆%

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္ = ၈၅ %
ပရိုတက္စတင့္ = ၁၅ %

ဘာသာစကား
စပိန္(ရုံးသံုး)
အဂၤလိပ္ = ၁၄%

ျမိဳ ႔ေတာ္
ပနားမား (Panama)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Palau

၁၇၁။ပါလူး
(Palau)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း
အေမရိကန္၏ ၾကီးၾကပ္မႈျဖင့္ ကုလသမဂၢ အေစာင့္ေရွာက္ခံ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) မ်ွၾကာျပီးေနာက္ မိုက္ခရိုနီးရွား၏ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံ တစ္ခုအျဖစ္ မပူးေပါင္းခဲ့ ၁၉၇၈ တြင္ လြတ္လပ္ေရး ရယူရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၈၆ တြင္ လြတ္လပ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းစာခ်ဳပ္ (A compact of Free Association ) ျပဳလုပ္ရန္ အေမရိကန္ႏွင့္ သေဘာတူညီမႈရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၉၄ အထိ အက်ံဳးမ၀င္ခဲ့ေပ။ လြတ္လပ္ေရးရွိခဲ့ေသာ ေနာက္တစ္ႏွစ္မွ စ၍အက်ံဳး၀င္လာခဲ့သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အိုရွင္းနီးယား။
ေျမာက္ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာအတြင္းရွိ ကြ်န္စု။ ဖိလစ္ပိုင္ အေရွ ႔ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
အိုးရွင္းနီးယား

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ -၄၉၅ sqkm
ေရ - ၀ sqkm
စုစုေပါင္း - ၄၉၅ sqkm

ထိစပ္နယ္ေျမ
မရွိ

ကမ္းရိုးတန္း
၁၅၁၉ km

ရာသီဥတု
အပူပိုင္းရာေဒသ၊ ပူ၍စိုထိုင္း။ ေမလမွႏိုင္၀င္ဘာလအထိ စိုစြတ္။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္ျခားနားခ်က္
ဘယ္ဘယ္သူအက္ ကုန္းမတြင္ ျမင့္၍ေတာင္ထူထပ္ျပီး နိမ့္ေသာသႏၱာကြ်န္းမ်ားတြင္ အမ်ားအားျဖင့္ ၾကမ္းတမ္းေသာ သႏၱာေက်ာက္ေဆာင္မ်ား ျဖာထြက္လ်က္ရွိ။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း - ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ = ၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း - ငါခ်ယ္ခ်ဴးယပ္ေတာင္ = ၂၄၂ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
သစ္ေတာမ်ား၊ သတၱဳတြင္းမ်ား (ေရႊအမ်ားစု) ၊ ပင္လယ္ထြက္ပစၥည္းမ်ား၊ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ေအာက္ တြင္းထြက္မ်ား။

လူ႔အရင္းအျမစ္
ူလူဦးေရ =၂၀၇၉၆ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၂၁၈
လူဦးေရတိုးပြားႏႈန္း = ၀.၄၂၈%
ေမြးဖြားႏႈန္း=၁၁.၂/၂၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း=၂.၈၉/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္
က်ား - ၆၈.၀၈ ႏွစ္
မ - ၇၄.၅၄ ႏွစ္
စုစုေပါင္း- ၇၁.၂၂ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ပါလူးအန္း

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ပါလူးအန္း=၆၉.၉%
ဖိလစ္ပိုင္=၁၅.၃%
တရုတ္=၄.၉%
အျခားအာရွ=၂.၄%
လူျဖဴ=၁.၉%
ကရိုလိုင္းနီးယန္း=၁.၄%
အျခားမိုက္ခရိုေနးရွန္း=၁.၁%
အမည္မသိ=၃.၂%

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္=၄၁.၆%
ပရိုတက္စတင့္=၂၃.၃%
ေမာ္ဒယ္ငီး=၈.၈%
သတၱမေျမာက္ေန႔ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း=၅.၃%
ေယေဟာ၀ါသက္ေသ=၀.၉%
အျခား=၃.၁%
အမည္မသိ=၁၆.၄%

ဘာသာစကား
ပါလူးအန္း=၆၄.၇%
ေတာ္ဘီ၊ အင္ဂြာ၊ ဖိလစ္ပိုင္=၁၃.၅%
အဂၤလိပ္=၉.၄%
တရုတ္=၅.၇%
ကာရိုလိုင္းနီးယန္း=၁.၅%
ဂ်ပန္=၁.၅%
အျခားအာရွ=၂.၃%
အျခားဘာသာစကား=၁.၅%

ျမိဳ ႔ေတာ္
မယ္လီကီေအာ့(Melekeok)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Islamis Republic of Pakistan

၁၇၀။ ပါကစၥတန္(Pakistan)
Islamis Republic of Pakistan

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀၀ ခန္႔က ကမာၻေပၚရွိ အေစာဆုံးယဥ္ေက်းမႈမ်ားမွ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္ေသာ အိႏၵဳ ေတာင္ၾကားေဒသ ယဥ္ေက်းမႈသည္ ယေန႔ ပါကစၥတန္ေဒသတြင္ ပ်ံ ႔ႏွ႔ံတည္ရွိခဲ့သည္။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ သကၠရာဇ္ (၂၀၀၀) ခန္႔အတြင္း ၎ယဥ္ေက်းမႈအၾကြင္းအက်န္မ်ားႏွင့္ ၀င္ေရာက္အေျခခ် အင္ဒို - အာရိယန္လူ မ်ိဳးမ်ားေရာေႏွာသြားခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္း ရာစုႏွစ္မ်ားတြင္ ပါရွန္း၊ ဂရိ၊ ဆိုင္သီယန္၊ အစၥလာမ္ ဘာသာသယ္ ေဆာင္လာသူ အာရပ္မ်ား၊ အာဖဂန္ ၊တာ့ခ္ တို႔ က်ဴးေက်ာ္ခဲ့ၾကသည္။ (၁၆) ႏွင့္ ( ၁ရ) ရာစုမ်ားတြင္ မူဂယ္အင္ ပါယာ ထြန္းကားခဲ့ျပီး (၁၈) ရာစုတြင္ ျဗိတိသွ်တို႔၀င္ေရာက္ က်ဴးေက်ာ္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ တြင္ ျဗိတိသွ် အိႏိၵယအ ျဖစ္မွ ပါကစၥတန္ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ခြဲထြက္သြားခဲ့သည္။ ဟိႏၵဴအမ်ားစု အိႏိၵယမွာ ဤကိစၥအေပၚ ေက်နပ္မႈမ ရွိခဲ့ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ကက္ရွ္မီးယားေဒသ အျငင္းပြားမႈျဖင့္ ၁၉၄၇ - ၄၈ ႏွင့္ ၁၉၆၅ တို႔တြင္ စစ္ပြဲ ႏွစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ သည္။ ၁၉၇၁ တြင္ တတိယအၾကိမ္ စစ္မက္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ဤစစ္ပဲြတြင္ အိႏိၵယက အစၥလာမ္မာဘတ္အစိုးရ၏ ဘဂၤ ါလီတို႔ကို ေဘးဖယ္ထားျခင္းအေပၚ အျမတ္ထုတ္အသုံးခ်ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အေရွ ႔ပါကစၥတန္သည္ ဘဂၤ လားေဒ့ရွ္၏ ခြဲထြက္တိုင္းျပည္တစ္ခုျဖစ္လာခဲ့သည္။ အိႏိၵယ၏ ႏ်ဴကလီးယားစမ္းသပ္မႈကို တုံ႔ျပန္ေသာအားျဖင့္ ပါကစၥတန္ကလည္း ၁၉၉၈ တြင္ စမ္းသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ကက္ရွမီးယား အျငင္းပြားမႈ ဆက္လက္ျဖစ္ပြား လ်က္ရွိေသာ္လည္း ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားႏွင့္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္းမ်ားျဖင့္ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွစ၍ တင္းမာမႈမ်ား ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။ သမၼတမူရွာရက္အေပၚလူထုမေက်နပ္မႈမ်ား တိုးပြားလာခဲ့ျပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ထင္ရွား၍ လူၾကိဳက္မ်ားေသာ ေခါင္းေဆာင္ ဘင္နက္ဇီယာ ဘူတို (Berasir Bhutt0) လုပ္ၾကံခံရမႈေၾကာင့္ ၂၀၀၈ ၾသဂုတ္လတြင္ သမၼတ မူရွာရက္ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ စက္တင္ဘာလတြင္ ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပခဲ့ရာ သူတို႔၏ ခင္ပြန္း အဆစ္ဇာဒါရီ (Asif Zardari)အႏိုင္ရျပီး သမၼတျဖစ္လာခဲ့သည္။

ပါကစၥတန္အစိုးရႏွင့္ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အာဖဂန္နယ္စပ္ႏွင့္ ကပ္လ်က္ လူမ်ိဳးစု ေဒသမ်ားတြင္ အေျခခ် ေသာင္းက်န္းလ်က္ရွိေသာ အစၥလာမ္ အစြန္းေရာက္သူပုန္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ ၾကိဳးပမ္းေနရလ်က္ရွိသည္။ ၂၀၀၈ ႏို၀င္ဘာလ မြန္ဘိုင္းတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ တဖန္ အိႏိၵယ - ပါကစၥတန္ဆက္ဆံေရးတင္းမာလာခဲ့ရသည္။ ပါကစၥတန္အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံျခားဖလွယ္ေရး အရင္းအအျမစ္မ်ား က်ဆင္းလာျခင္းေၾကာင့္ စီးပြားေရး ယိုယြင္းလ်က္ရွိျပီး ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းျခင္း၊ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္း အစည့္အခက္အခဲမ်ား ရင္ဆိုင္ရလ်က္ရွိသည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
ေတာင္အာရွ၊ အာေရဗီယန္ပင္လယ္ႏွင့္ ထိစပ္၊ အေရွ ႔ဘက္တြင္ အိႏၵိယႏွင့္ ဘီရန္ႏိုင္ငံတို႔ၾကား အေနာက္ဘက္တြင္ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ ေျမာက္ဘက္တြင္ တရုတ္။

ေျမပံုအညႊန္း
အာရွ

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ - ၇၇၀,၈၇၅ sqkm
ေရ - ၂၅,၂၂၀ sqkm
စုစုေပါင္း - ၇၆၉,၀၄၅ sqkm

ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၄၃

ထိစပ္နယ္ေျမ
အာဖဂန္နစၥတန္=၂၄၃၀ km
တရုတ္ = ၅၂၃ km
အိႏိၵယ = ၂,၉၁၂ km
အီရန္ = ၉၀၉ km

ကမ္းရိုးတန္း
၁.၀၄၆ km

ရာသီဥတု
အမ်ားအားျဖင့္ ပူ၍ေျခာက္ေသြ႔ေသာ ကႏၱာရရာသီဥတု။ အေနာက္ေျမာက္ဘက္တြင္ အပူေလ်ာ့ပိုင္း။ ေျမာက္ဘက္တြင္ အာတိတ္ရာသီဥတု။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
အေရွ ႔ဘက္တြင္ ျပန္႔ျပဴးေသာ အိႏၵဳေျမျပန္႔၊ ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ အေနာက္ေျမာက္ဘက္တြင္ ေတာင္မ်ား၊ အေနာက္ဘက္ သလိုခ်ီစတန္ ကုန္းျမင့္လြင္ျပင္။

ေျမမ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း
အိႏိၵယသမုဒၵရာ

အျမင့္ဆံုးအပိုင္း
ေဂၚႏြင္၊ ေအာ္စတင္ေတာင္ = ၈,၆၆၁m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ =၁၇၆,၂၄၂,၉၄၉ (၂၀၀၉)
လူဦးေရအမ်ားဆံုးကမာၻ႔အဆင့္ = ၇
လူဦးေရတိုးႏႈန္း = ၁.၉၄၇% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း = ၁၇.၆၂/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း = ၇.၆၈/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္

က်ား=၆၃.၄ ႏွစ္
မ=၆၅.၆၄ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၆၄.၆၉ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ပါကစၥတန္

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ပန္ခ်ာပီ = ၄၄.၆၈%
ပက္ရွ္တြန္း = ၁၅.၄၂%
ဆင္ဒီ = ၁၄.၁ %
သရီအိုက္ကီ = ၈.၃၈%
မူဟာဂ်ာ =၇.၅၇%
သလိုခ်ီ = ၃.၅၇%
အျခား = ၆.၂၈%

ကိုးကြယ္မႈ
မြတ္စလင္=၉၅%
ဆြန္နီ=၇၅%
ရွီးအိုက္=၂၀%
အျခား=၅%

ဘာသာစကား
ပန္ခ်ာပီ = ၄၈%
ဆင္ဒီ = ၁၂%
သရီအိုက္ကီ = ၁၀%
ပက္ရွ္တြန္း = ၈%
အူရဒူ(ရံုးသံုး) = ၈%
ဘလိုခ်ီ = ၃%
ဟုိင္းကို = ၂%
ဘရာဟူအီ = ၁%
ဘူရူရွာစကီႏွင့္ အျခား=၈%

ျမိဳ ႔ေတာ္
အစၥလာမၺာဘက္(Islambad)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Oman

၁၆၉။ အိုမန္
(0man)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

အိုမန္ေဒသတြင္း ေနထိုင္သူမ်ားသည္ အိႏိၵယသမုဒၵရာ ကုန္သြယ္ေရးေၾကာင့္ ကာလၾကာျမင့္စြာကပင္ စီးပြားေရး ေကာင္းသူမ်ား ျဖစ္ၾက၏။ (၁၈) ရာစု ေႏွာင္းပုိင္းတြင္ မြတ္စလင္၌ ေစာ္လတန္ ေစာ္ဘြားစံနစ္သစ္ တစ္ရပ္ထူ ေထာင္ျပီးေနာက္ ျဗိတိသွ်တို႔ႏွင့္ ခ်စ္ၾကည္ေရးစာခ်ဳပ္မ်ား ပထမဦးဆုံးခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ၾကသည္။ အခ်ိန္ၾကာလာသည္ ႏွင့္အမွ် ႏိုင္ငံေရးႏွင့္စစ္ေရးဆိုင္ရာကိစၥမ်ားတြင္ ျဗိတိသွ်တို႔အေပၚ မွီခိုရမႈမ်ား တိုးပြားလာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ကို လိုနီအျဖစ္သို႔မူ မက်ေရာက္ခဲ့ေပ။ ၁၉၇၀ တြင္ ခါဘူးဘင္ဆက္အယ္ ဆက္ (Qaboos bin said al - said) က ဖခင္၏ ေစာ္လတန္ ပီသစြာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ တင္းၾကပ္ေသာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ခဲ့သည္။ ၎ ၏ ေခတ္မွီေသာအစီအစဥ္မ်ားေၾကာင့္ ကမာၻသို႔ တံခါးမ်ားစြာပြင့္သြားျပီး ျဗိတိန္ႏွင့္ ေရရွည္ပူးေပါင္းေရး အ တြက္ ျပင္ဆင္ေဆာက္ရြက္ခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အိုမန္၏ ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ လြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒမ်ားေၾကာင့္ အေရွ ႔အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္လည္း ဆက္ဆံေရးေျပျပစ္ေကာင္းမြန္လ်က္ရွိ၏။

ပထ၀ီအေနအထား

တည္ေနရာ

အေရွ ႔အလယ္ပိုင္း။ အာေရဗီယန္ပင္၊ အိုမန္ပင္လယ္ေကြ႔တို႔ႏွင့္ ထိစပ္။ ယီမင္နွင့္အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ားျပည္ေ ထာင္စုတို႔ႏွင့္ထိစပ္။

ေျမပုံအညႊန္း

အေရွ ႔အလယ္ပိုင္း

ဧရိယာ

ကုန္းေျမ ၃၀၉ ၊ ၅၀၀ sqkm

ေရ ၀ sqkm

စုစုေပါင္း ၃၀၉ ၊ ၅၀၀ sqkm

ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈ ကမာၻ႔အဆင့္ = ၇၇

ထိစပ္နယ္ေျမ

ေဆာ္ဒီအာေရဗ် = ၆၇၆ km

အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ားျပည္ေထာင္စု = ၄၁၀ km

ယီမင္ ၂၈၈ km

ကမ္းရိုးတန္း

၂၀၉၂ km

ရာသီဥတု

ေျခာက္ေသြ႔ကႏၱာရရာသီဥတု။ ကမ္းရိုးတန္းတေလွ်ာက္စို ထိုင္းေသာရာသီဥတု။ ကုန္းတြင္းပိုင္း ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႔။ ေတာင္ဘက္မ်ားေဒသတြင္ အားေကာင္းေသာ အေနာက္ေတာင္ေႏြ မုတ္သံုရာသီဥတု (ေမလမွ စက္တင္ဘာလ အထိ)

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္

အလယ္ပိုင္းကႏၱာရေျမျပန္႔။ ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ေတာင္ဘက္တြင္ ၾကမး္တမ္းေသာေတာင္မ်ား။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္

အနိမ့္ဆုံးအပိုင္း

အာေရဗီယန္း ပင္လယ္ = ၀

အျမင့္ဆုံးအပိုင္း

ဂ်ယ္ဘယ္ရွမ္ = ၂ ၉၈၀

သဘာ၀အရင္းအျမစ္

ေရနံ၊ ေၾကးနီ၊ ေက်ာက္ဂြမ္း၊ စက်င္ေက်ာက္၊ ထုံးေက်ာက္၊ ခရိုမီယမ္၊ ဂ်စ္ပဆမ္ေက်ာက္၊ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔။

လူ႔အရင္းအျမစ္

လူဦးေရ ၃ ၄၁၈ ၀၈၅ (၂၀၀၉)

လူဦးေရ ၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္= ၁၃၄

လူဦးေရ တိုးပြားႏႈန္း ၃. ၁၃၈ % (၂၀၀၉)

ေမြဖြားႏႈန္း ၃၄. ၇၉ / ၁၀၀၀ဦးေရ (၂၀၀၉)

ေသဆုံးႏႈန္း ၃.၆၅/ ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မး္မွ်အသက္ က်ား= ၇၁. ၈၇ႏွစ္

ေသဆုံးႏႈန္း ၃.၆၅/ ၁၀၀၀ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္

က်ား = ၇၁. ၈၇ႏွစ္

မ = ၇၆.၅၅ ႏွစ္

စုစုေပါင္း = ၇၆.၁၆ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး

အိုမန္နီ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး

အာရပ္၊ ဘာလူခ်ီ၊ ေတာင္အာရွသား၊ အာဖရိက။

ကိုးကြယ္မႈ

အီဘာဒီ မြတ္စလင္ = ၇၅%

အျခား = ၂၅%

ဘာသာစကား

အာရပ္(ရံုးသံုး)၊ အဂၤလိပ္၊ ဘာလူခ်ီ၊ အူရဒူ၊ အိႏိၵယေဒသိယ စကားမ်ား။

ျမိဳ ႔ေတာ္

မြတ္စကတ္(Muscat)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Kingdom of Norway

၁၆၈။ ေနာ္ေ၀(Norway)

Kingdom of Norway

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ဗို္က္ကင္းလူမ်ိဳးတို႔၏ ရာစုႏွစ္ ႏွစ္ခုမွ်ၾကာေအာင္ ဥေရာပသို႔၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ ဘုရင္ အို လဗ္ထရိုဂ္ဗာဆင္ (Olav Tryggvason) မွ ခရစ္ယာန္အယူ၀ါဒ သြတ္သြင္းျပီး ေနာက္ျပီး တျဖည္းျဖည္းေပ်ာက္ ကြယ္သြားခဲ့သည္။ ေနာက္ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာအၾကာတြင္ ေနာ္ေ၀နိုင္ငံေတာ္ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ၁၃၉၇ တြင္ဒိန္းမတ္က ေနာ္ေ၀ကို သိမ္းသြင္းခဲ့ျပီး ရာစုႏွစ္ေလးစုမွ်ၾကာေညာင္းခဲ့သည္။ ၁၈၁၄ တြင္ ေနာ္ေ၀သည္ ဆြီဒင္မွ ခြဲထြက္ခဲ့ျပီး ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္တစ္ရပ္ ေရးဆြဲျပ႒ာန္းခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဆီြ ဒင္က ေနာ္ေ၀ကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အေျခခံဥပေဒကိုမူ ဆက္လက္ထားရွိခြင့္ျပဳခဲ့ျပီး အျပန္ အလွန္အားျဖင့္ ဆြီဒင္ဘုရင္၏ ျပည္ေထာင္စုေအာက္တြင္ထားရွိမႈကို သေဘာတူညီရသည္။ (၁၉)ရာစုတြင္ အ မ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္မ်ားႏိုးၾကားလာျပီး ၁၉၀၅ ခုႏွစ္တြင္ လူထ ုဆႏၵ ခံယူမႈ ျဖင့္လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့သည္။ ပထမ ကမာၻစစ္တြင္ ၾကားေနႏိုင္ငံအျဖစ္ေနထိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ၎၏ သေဘၤာလုပ္ငန္းမ်ား ပ်က္စီးဆုံးရႈံးခဲ့ရသည္။ ဒု တိယကမာၻစစ္တြင္ ၾကားေနႏိုင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၄၀ မွ ၁၉၄၅ အထိ နာဇီဂ်ာမဏီတို႔၏ သိမ္း ပိုက္မႈကို ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၄၉ တြင္ ၾကားေနမူ၀ါဒကို စြန္႔လႊတ္၍ ေနတိုးအဖြဲ႔သို႔၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။ ကမ္းရိုးတန္းအ နီး ေရနံ၊ ဓါတ္ေငြ႔မ်ား ရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈေၾကာင့္ ၁၉၆၀ ႏွစ္မ်ား လြန္ပိုင္းတြင္ ေနာ္ေ၀စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္လာခဲ့သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေရရွည္ဖူလုံေရးစံနစ္ႏွင့္ ေရနံအရင္းအျမစ္မ်ားကုန္ခန္းသြားမည့္အခ်ိန္အတြက္ အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ကာ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိ၏။ ၁၉၇၂ ႏွင့္ ၁၉၉၄ တြင္ လူထုဆႏၵခံယူပြဲမ်ား က်င္းပ၍ ေနာ္ေ၀အေနႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢသိုိ႔၀င္ေရာက္ျခင္းမျပဳခဲ့ေပ။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
ဥေရာပေျမာက္ဘက္။ ေျမာက္ပင္လယ္၊ ေျမာက္အတၱလႏိၱတ္သမုဒၵရာတို္႔ႏွင့္ထိစပ္။ ဆြီဒင္ႏိုင္ငံအေနာက္ဘက္။

ေျမပုံအညႊန္း
ဥေရာပ

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ = ၃၀၄ ၂၈၂ sqkm
ေရ = ၁၉ ၅၂၀ sqkm
စုစုေပါင္း = ၃၂၃ ၈၀၂ sqkm
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၇၄

ထိစပ္နယ္ေျမ
ဖင္လန္ = ၇၂၇ km
ဆြီဒင္ = ၁ ၆၁၉ km
ရုရွ = ၁၉၆ km
ကမ္းရိုးတန္း = ၂၅ ၁၄၈ km

ရာသီဥတု

ကမ္းရိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္ အပူေလ်ာ့။ ေျမာက္အတၱလႏိၱတ္ေရစီးေၾကာင္း၏ျပဳျပင္မႈခံရ။ ကုန္းတြင္းပိုင္းတြင္ မိုး ေရခ်ိန္ ျမင့္မား၍ အေအးပို။ အေအးကဲေသာေႏြရာသီ။ အေနာက္ဘက္ကမ္းေျခတြင္ တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး မိုးရြာ သြန္း။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္

ေရခဲဖုံးလႊမ္း။ အမ်ားအားျဖင့္ ေျမၾသဇာေကာင္းမြန္ေသာ ေတာင္ၾကားေဒသမ်ားျဖင့္ ၾကမ္းတမ္းေတာင္မ်ား။ ေသးငယ္ျပန္႔က်ဲေနေသာ ေျမျပန္႔မ်ား။ ကမ္းရိုးတန္းတေလွ်ာက္ မက္ေစာက္ေရလက္ၾကားမ်ားရွိ။ ေျမာက္ပိုင္း တြင္ အာတိတ္တႏၵရာ ေဒသ (ေအးခဲ၍ သစ္ပင္မေပါက္ေရာက္)

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆုံးအပိုင္း
ေနာ္ေ၀ရီယန္ပင္လယ္ = ၀ m

အျမင့္ဆုံးအပိုင္း
ဂယ္ဒိုပစ္ဂ်င္ = ၂ ၄၆၉ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္

ေရနံ၊ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔၊ သံရိုင္း၊ ေၾကးနီ၊ ခဲ၊ သြပ္၊ တိုက္ေတနီယမ္၊ ဖရိုက္၊ နီကယ္၊ ငါး၊ သစ္၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ = ၄ ၆၆၀ ၅၃၉ (၂၀၀၉)

လူဦးေရၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္ = ၁၁၇
ေမြးဖြားႏႈန္း ၁၀. ၉၉/ ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆုံးႏႈန္း ၉.၂၉/ ၁၀၀၀ဦးေရ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ေနာ္ေ၀ဂ်ီယန္

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ေနာ္ေ၀ဂ်ီယန္ = ၉၄.၄ %
အျခားဥေရာပ = ၃.၆ %
အျခား = ၂%

ကိုးကြယ္မႈ
ေနာ္ေ၀အသင္းေတာ္ = ၈၅.၇ %
ပင္တယ္လိုဓဇယ္ = ၁%
ရိုမန္ကက္သလစ္ = ၁%
အျခားခရစ္ယာန္ = ၂.၄ %
မြတ္စလင္ = ၁.၈ %
အျခား = ၈.၁ %

ဘာသာစကား
ေဘာ့မယ္ေနာ္ဂ်ီယန္ (ရုံးသုံး)
ႏိုင္ေနာ့ေနာ္ေ၀ဂ်ီယန္(ရုံးသုံး)

ျမိဳ ႔ေတာ္
ေအာ့စလို (0rlo)

အျပည့္အစံုသို႔ »

North Mariana Island

၁၆၈။ ေျမာက္မာရီယာနာကြ်န္းမ်ား
(Northern Mariana Islands)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ပစိဖိတ္ေဒသ ကုလသမဂၢအေစာင့္အေရွာက္ခံနယ္ေျမ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ထားရွိခဲ့သည္။ ၁၉၇၀ ကာလမ်ားတြင္ ေျမာက္မာရီယာနာ ကြ်န္းသားမ်ားက လြတ္လပ္ေရး မယူရန္ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဆယ္ႏြယ္မႈႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈ ပိုမိုခိုင္မာေစရန္ၾကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ တြင္ စတင္၍ နယ္ေျမအေျခအေနႏွင့္ ပတ္သတ္ျပီး ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၅ တြင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးစုစည္းတည္ေဆာက္မႈ ဓနသဟာယ ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရးူအတြက္ သေဘာတူညီမႈရရွိျပီး ၁၉၇၆ မတ္လ ၂၄ ရက္တြင္ စတင္အက်ံဳး၀င္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၈ တြင္ အစိုးရအသစ္တစ္ရပ္ႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒတို႔ စတင္အသက္၀င္ခဲ့သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အိုးရွင္းနီးယား၊ ေျမာက္ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာအတြင္းရွိ ကြ်န္းမ်ား၊ ဟာ၀ိုင္အီမွ ဖိလစ္ပိုင္သို႔ သြားခရီးစဥ္ ေလးပံုသံုးပံုခန္႔တြင္ တည္ရွိ။

ေျမပံုအညႊန္း
အိုးရွင္းနီးယား

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ - ၄၆၄ sqkm
ေရ - ၀ sqkm
စုစုေပါင္း - ၄၆၄ sqkm

ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈ ကမာၻ႔အဆင့္ = ၂၀၃

ထိစပ္နယ္ေျမ
မရွိ

ကမ္းရိုးတမ္း
၁၄၈၂ km

ရာသီဥတု
အပူပိုင္းပင္လယ္ရာသီဥတု၊ အေရွ ႔ေျမာက္ ကုန္သည္ေလ တိုက္ခက္မႈေၾကာင့္ သမမွ်တ။ ရာသီဥတု အပူခ်ိန္ေၾကာင့္ အနည္းငယ္ အေျပာင္းအလဲရွိ။ ဒီဇင္ဘာမွ ဇြန္လအထိ ေျခာက္ေသြ႔ရာသီ၊ ဂ်ဴလိုင္လမွ ေအာက္တိုဘာလအထိ မိုးရာသီ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
ေတာင္ပိုင္းရွိ ကြ်န္းမ်ားမွာ ဖ်ာထြက္ေနေသာ သႏၱာေက်ာက္တန္းမ်ားႏွင့္ အလႊာအဆင့္ဆင့္ ထံုးေက်ာက္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည္။ ေျမာက္ဘက္ကြ်န္းမ်ားမွ မီးေတာင္ကြ်န္းမ်ားျဖစ္၏။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း = ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ - ၀m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း = အဂၢရိဟန္ ကြ်န္းေပၚရွိ အမည္မရွိေသာ ေနရာတစ္ခု-၉၆၅ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ - ၈၈,၆၆၂ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈကမာၻ႔အဆင့္ - ၁၉၇
လူဦးေရတိုးႏႈန္း - ၂.၂၉၅% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း - ၁၈.၇၇ / ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း - ၂.၃၂ / ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)

ပ်မ္းမွ်အသက္
က်ား - ၇၄.၀၈ ႏွစ္
မ - ၇၉.၄၇ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၆.၇ ႏွစ္

လူမ်ိဳး
အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
အာရွ = ၅၆.၃%
ပစိဖိတ္ကြ်န္းသား =၃၆.၃%
ေကာေကးရွန္ = ၁.၈%
အျခား = ၀.၈ %
ေသြးေႏွာ = ၄.၈%

ကိုးကြယ္မႈ
ခရစ္ယာန္

ဘာသာစကား
ဖိလစ္ပိုင္းစကားမ်ား = ၂၄.၄%
တရုတ္ = ၂၃.၄%
ခ်မိုရို = ၂၂.၄%
အဂၤလိပ္ = ၁၀.၈%
အျခားပစိဖိတ္ကြ်န္းစကားမ်ား = ၉.၅%
အျခား = ၉.၆ %

ျမိဳ ႔ေတာ္
ဆိုင္ပန္ (Saipan)

အျပည့္အစံုသို႔ »

Territary of Norfork Island

၁၆၇။ေနာေဖါ့ကြ်န္း(Norfork Island)
Territary of Norfork Island

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

၁၇၈၈ - ၁၈၁၄ ႏွင့္ ၁၈၂၅ - ၁၈၅၅ မ်ားတြင္ တစ္သက္တစ္ကြ်န္းက် အက်ဥ္းသားမ်ားထားရွိသည့္ကြ်န္းအျဖစ္ ျဗိ တိသွ်တို႔ ႏွစ္ၾကိမ္ အသုံးျပဳခဲ့ျပီးေနာက္ ကြ်န္းကို လုံး၀စြန္႔ပစ္ထားခဲ့သည္။ ၁၈၅၆ တြင္ ေဘာင္ဘီ သူပုန္မ်ိဳးဆက္ မ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ တဟီတီယံအေပါင္းအပါမ်ား ျဖစ္ေသာ ပစ္ကိုင္းကြ်န္းသားမ်ားအေျခခ်ေန ထိုင္ခ့ဲၾကသည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အိုးရွင္းနီးယား၊ ေတာင္ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းရွိကြ်န္း ၾသစေၾတးလ်အေရွ ႔ဘက္ရွိကြ်န္း။

ေျမပုံအညႊန္း
အိုးရွင္းနီးယား

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ = ၃၆ sqkm
ေရ = ၀ sqkm
စုစုေပါင္း = ၃၆ sqkm
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈ ကမာၻ႔အဆင့္ = ၂၄၁

ထိစပ္နယ္ေျမ
မရွိ

ကမ္းရိုးတန္း
၃၂ km

ရာသီဥတု
အပူေလ်ာ့ပို္္င္း။ သမမွ်တ။ ရာသီလိုက္ အပူခ်ိန္အနည္းငယ္ေျပာင္းလဲမႈရွိ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
မီးေတာင္ဖြဲ႔စည္းပုံႏွင့္အမ်ားအားျဖင့္လိႈင္းတြန္႔ေသာ ေျမျပန္႔ရွိ။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆုံးအပိုင္း ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ = ၀ m
အျမင့္ဆုံးအပိုင္း ဘိေတာင္ = ၃၁၉ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ ၂၁၄၁ (၂၀၀၉)
လူဦးေရၾကီးမားမႈ ကမာၻ႔အဆင့္ = ၂၃၁
လူဦးေရတိုးႏႈန္း = ၀.၀၀၆%

လူမ်ိိဳး
ေနာေဖာ့ကြ်န္းသား

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ေဘာင္တီသူပုန္မ်ိဳးဆက္မ်ား၊ ၾသစေၾတးလ်၊ နယူးဇီလန္၊ ပိုလီေနးရွင္း။

ကိုးကြယ္မႈ
အဂၤလီကန္ = ၃၁.၈%
ရိုမန္ကက္သလစ္ = ၁၁.၅%
ၾသစေၾတးလ် ညီညြတ္ေသာ အသင္းေတာ္ = ၁၀.၆ %
သတၱမေျမာက္ေန႔ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း = ၃.၂%
အျခား ခရစ္ယာန္ = ၅.၆%
ဘာသာမဲ့ = ၁၉.၉ %
အမည္မသိ = ၁၆.၆ %

ဘာသာစကား
အဂၤလိပ္(ရုံးသုံး)
ေနာ္ေဖာ့

ဲျမိဳ ႔ေတာ္
ကင္းစတန္(Kingston)

အျပည့္အစံုသို႔ »